a) Tính \(\sqrt{6{,}25}\).
b) Rút gọn \(\left(a^2 - 1\right)\sqrt{\dfrac{5}{\left(a-1\right)^2}}\) với \(a > 1\).
Problem Analysis
Problem Summary
Câu a tính giá trị \(\sqrt{6{,}25}\). Câu b rút gọn biểu thức chứa căn với điều kiện \(a > 1\).
Required Knowledge
Quy tắc chia hai căn bậc hai: \(\sqrt{A} : \sqrt{B} = \sqrt{A:B}\) (\(A \geq 0,\ B > 0\)). Hằng đẳng thức \(a^2 - 1 = (a-1)(a+1)\). Công thức \(\sqrt{x^2} = |x|\). Vì \(a > 1\) nên \(|a-1| = a-1\).
Solution Method
Câu a: Viết \(6{,}25 = 625 : 100\), rồi dùng quy tắc \(\sqrt{A:B} = \sqrt{A}:\sqrt{B}\) để tính từng căn riêng. Câu b: Phân tích \(a^2 - 1\) thành nhân tử, tách căn của phân số thành tỉ số hai căn, rút \(\sqrt{(a-1)^2} = |a-1|\), sau đó dùng điều kiện \(a > 1\) để bỏ dấu giá trị tuyệt đối và rút gọn.
Real-world Application
Khi em cần tính độ dài cạnh hình vuông có diện tích 6,25 m², em dùng đúng phép tính \(\sqrt{6{,}25}\) này để ra kết quả ngay.
Hints (0/3)
Hint 1:
Câu a: Thử viết \(6{,}25 = \dfrac{625}{100}\), sau đó dùng quy tắc \(\sqrt{\dfrac{A}{B}} = \dfrac{\sqrt{A}}{\sqrt{B}}\) để tính riêng tử và mẫu.
Hint 2:
Câu b: Phân tích \(a^2 - 1 = (a-1)(a+1)\) trước. Tiếp theo, tách \(\sqrt{\dfrac{5}{(a-1)^2}} = \dfrac{\sqrt{5}}{\sqrt{(a-1)^2}} = \dfrac{\sqrt{5}}{|a-1|}\). Vì \(a > 1\) thì \(|a-1|\) bằng gì?
Hint 3:
Câu b: Sau khi có \((a-1)(a+1) \cdot \dfrac{\sqrt{5}}{a-1}\), nhân tử \((a-1)\) ở tử và mẫu triệt tiêu nhau, còn lại \((a+1)\sqrt{5}\).
Detailed solution
a) \(\sqrt{6{,}25} = \sqrt{625:100} = \sqrt{625}:\sqrt{100} = 25:10 = 2{,}5.\)
b) Phân tích \(a^2 - 1 = (a-1)(a+1)\) và tách căn phân số:
\[\left(a^2-1\right)\sqrt{\frac{5}{(a-1)^2}} = (a-1)(a+1)\cdot\frac{\sqrt{5}}{\sqrt{(a-1)^2}} = (a-1)(a+1)\cdot\frac{\sqrt{5}}{|a-1|}.\]
Vì \(a > 1\) nên \(a - 1 > 0\), do đó \(|a-1| = a-1\). Thay vào:
\[= (a-1)(a+1)\cdot\frac{\sqrt{5}}{a-1} = (a+1)\sqrt{5}.\]
Exercises in this lesson— Bài 8. Khai căn bậc hai với phép nhân và phép chia