Khẳng định sau đúng hay sai? Vì sao?
\[\frac{30xy^2(x-y)}{45xy(x-y)^2} = \frac{2y}{3(x-y)}\]
Problem Analysis
Problem Summary
Cho hai phân thức đại số. Cần xác định hai phân thức đó có bằng nhau không và giải thích lý do.
Required Knowledge
Tính chất cơ bản của phân thức đại số — nếu nhân (hoặc chia) cả tử và mẫu của một phân thức với cùng một đa thức khác 0, ta được phân thức bằng phân thức ban đầu. Cụ thể: \(\frac{A}{B} = \frac{A \cdot M}{B \cdot M}\) với \(M \neq 0\).
Solution Method
Có một cách — xuất phát từ phân thức \(\frac{2y}{3(x-y)}\), nhân cả tử và mẫu với cùng một nhân tử thích hợp, kiểm tra xem có thu được phân thức \(\frac{30xy^2(x-y)}{45xy(x-y)^2}\) hay không. Nếu có, khẳng định đúng.
Real-world Application
Khi rút gọn tỉ lệ pha nước cam — nếu tỉ lệ gốc là 2 phần nước : 3 phần cam, nhân đôi cả hai vế thành 4 : 6 thì tỉ lệ vẫn không đổi. Tương tự, hai phân thức đại số bằng nhau khi tử và mẫu hơn kém nhau đúng một nhân tử chung.
Hints (0/3)
Hint 1:
So sánh tử của hai phân thức: \(30xy^2(x-y)\) và \(2y\). Thử tìm xem \(2y\) nhân với bao nhiêu thì ra \(30xy^2(x-y)\).
Hint 2:
\(2y \times 15x(x-y) = 30xy^2(x-y)\)? Kiểm tra lại: \(2y \cdot 15x(x-y) = 30xy^2(x-y)\) — đúng. Vậy nhân tử chung cần nhân là \(15x(x-y)\). Kiểm tra mẫu xem có cùng nhân tử đó không.
Hint 3:
Mẫu: \(3(x-y) \times 15x(x-y) = 45x(x-y)^2 = 45xy(x-y)^2\)? So sánh với mẫu ban đầu \(45xy(x-y)^2\) — khớp hoàn toàn. Vậy khẳng định đúng.
Detailed solution
Khẳng định trên là đúng.
Nhân cả tử và mẫu của phân thức \(\frac{2y}{3(x-y)}\) với \(15x(x-y)\), ta được:
\[\frac{2y \cdot 15x(x-y)}{3(x-y) \cdot 15x(x-y)} = \frac{30xy^2(x-y)}{45xy(x-y)^2}\]
Vì tử và mẫu cùng được nhân với \(15x(x-y) \neq 0\), theo tính chất cơ bản của phân thức, hai phân thức bằng nhau:
\[\frac{30xy^2(x-y)}{45xy(x-y)^2} = \frac{2y}{3(x-y)}\]
Exercises in this lesson— Bài 22. Tính chất cơ bản của phân thức đại số