Giải các phương trình sau:
a) 7x − (2x + 3) = 5(x − 2)
b) x + \(\frac{2x - 1}{5}\) = 3 + \(\frac{3 - x}{4}\)
Problem Analysis
Problem Summary
Cho hai phương trình, cần tìm nghiệm của từng phương trình.
Required Knowledge
Quy tắc chuyển vế (chuyển hạng tử từ vế này sang vế kia đổi dấu), quy tắc nhân (nhân cả hai vế với cùng một số khác 0), quy đồng mẫu số, thu gọn đa thức, phương trình bậc nhất một ẩn dạng ax + b = 0 (a ≠ 0).
Solution Method
Một cách giải: bỏ dấu ngoặc, quy đồng mẫu (nếu có phân số), chuyển vế để đưa về dạng ax = c, rồi chia cả hai vế cho a để tìm x. Riêng câu a, sau khi thu gọn hệ số x bằng 0 nên phương trình vô nghiệm.
Real-world Application
Một cửa hàng bán áo, giá mỗi chiếc áo sau khi giảm bằng 2/3 giá gốc cộng thêm 15 000 đồng. Nếu biết giá sau giảm là 165 000 đồng, em lập phương trình để tìm giá gốc như thế nào?
Hints (0/3)
Hint 1:
Với câu a: bỏ dấu ngoặc trước, nhớ dấu trừ trước ngoặc làm đổi dấu tất cả các hạng tử bên trong. Sau đó gom các hạng tử chứa x về một vế.
Hint 2:
Với câu b: quy đồng mẫu 20 cho cả hai vế rồi nhân cả hai vế với 20 để khử mẫu. Sau đó bỏ ngoặc, gom hạng tử chứa x sang trái, hằng số sang phải.
Hint 3:
Câu a sau khi thu gọn có dạng 0·x = −7. Không có giá trị x nào thỏa mãn vì 0 nhân với bất kỳ số nào cũng bằng 0, không bằng −7. Phương trình vô nghiệm.
Detailed solution
a) 7x − (2x + 3) = 5(x − 2)
Bỏ dấu ngoặc:
7x − 2x − 3 = 5x − 10
Chuyển vế:
7x − 2x − 5x = −10 + 3
0·x = −7
Phương trình 0·x = −7 vô nghiệm vì không tồn tại giá trị x nào thỏa mãn.
Vậy phương trình vô nghiệm.
b) x + \(\frac{2x - 1}{5}\) = 3 + \(\frac{3 - x}{4}\)
Quy đồng mẫu 20 cả hai vế:
\(\frac{20x + 4(2x - 1)}{20} = \frac{60 + 5(3 - x)}{20}\)
Nhân cả hai vế với 20:
20x + 4(2x − 1) = 60 + 5(3 − x)
Bỏ ngoặc:
20x + 8x − 4 = 60 + 15 − 5x
Chuyển vế, gom hạng tử:
20x + 8x + 5x = 60 + 15 + 4
33x = 79
\(x = \frac{79}{33}\)
Vậy nghiệm của phương trình là \(x = \frac{79}{33}\).
Exercises in this lesson— Bài 25. Phương trình bậc nhất một ẩn