Tìm đa thức thích hợp điền vào dấu hỏi trong đẳng thức phân thức
Problem:
Tìm đa thức thích hợp thay cho dấu "?": \[\frac{y - x}{4 - x} = \frac{?}{x - 4}\]
Problem Analysis
Problem Summary
Cho phân thức \(\frac{y-x}{4-x}\), cần tìm tử thức của phân thức \(\frac{?}{x-4}\) sao cho hai phân thức bằng nhau.
Required Knowledge
Tính chất cơ bản của phân thức: nhân cả tử và mẫu của một phân thức với cùng một đa thức khác 0 thì được phân thức bằng phân thức ban đầu. Nhận xét: \((4 - x) \cdot (-1) = x - 4\), tức là mẫu mới chính là mẫu cũ nhân với \(-1\).
Solution Method
Có một cách giải. Nhận thấy mẫu \(x - 4\) bằng \((4 - x) \cdot (-1)\), nên nhân cả tử và mẫu của phân thức ban đầu với \(-1\) để đưa mẫu về dạng \(x - 4\), từ đó đọc ra tử thức cần tìm.
Real-world Application
Trong thực tế, khi quy đổi nhiệt độ, đôi khi ta phải đổi dấu biểu thức — ví dụ \(20 - t\) và \(-(t - 20)\) cùng nói lên một hiệu số, chỉ khác cách viết. Em có nhận ra hai cách viết đó là như nhau không?
Hints (0/3)
Hint 1:
So sánh mẫu của hai phân thức: \(4 - x\) và \(x - 4\). Em thấy chúng có quan hệ gì với nhau? Thử nhân \((4 - x)\) với \(-1\) xem được gì.
Hint 2:
Vì mẫu mới bằng mẫu cũ nhân với \(-1\), để phân thức không đổi giá trị, tử cũng phải nhân với \(-1\). Vậy tử mới bằng \((y - x) \cdot (-1)\) là bao nhiêu?
Hint 3:
\((y - x) \cdot (-1) = x - y\). Kiểm tra lại: \(\frac{y-x}{4-x} = \frac{x-y}{x-4}\) có đúng không bằng cách nhân chéo.
Detailed solution
Nhận xét: mẫu \(x - 4 = (4 - x) \cdot (-1)\).
Để giữ nguyên giá trị phân thức, ta nhân cả tử và mẫu với \(-1\):
\[\frac{y - x}{4 - x} = \frac{(y - x) \cdot (-1)}{(4 - x) \cdot (-1)} = \frac{x - y}{x - 4}\]
Vậy \(? = x - y\).
Exercises in this lesson— Bài 22. Tính chất cơ bản của phân thức đại số