Skip to main content

Định nghĩa đạo hàm tại một điểm

Problem:

Đạo hàm của hàm số tại một điểm Cho hàm số \( y = f(x) \) xác định trên khoảng \( (a; b) \) và \( x_0 \in (a; b) \). Đặt \( \Delta x \) là số gia của đối số tại \( x_0 \), tức là \( x_0 + \Delta x \in (a; b) \). Số gia tương ứng của hàm số tại \( x_0 \) là: \[ \Delta y = f(x_0 + \Delta x) - f(x_0) \] Nếu tồn tại giới hạn hữu hạn: \[ \lim_{\Delta x \to 0} \frac{\Delta y}{\Delta x} = \lim_{\Delta x \to 0} \frac{f(x_0 + \Delta x) - f(x_0)}{\Delta x} \] thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của hàm số \( y = f(x) \) tại điểm \( x_0 \), ký hiệu là \( f'(x_0) \) hoặc \( y'(x_0) \). Vậy: \[ f'(x_0) = \lim_{\Delta x \to 0} \frac{f(x_0 + \Delta x) - f(x_0)}{\Delta x} \] Ý nghĩa hình học: \( f'(x_0) \) là hệ số góc của tiếp tuyến với đồ thị hàm số \( y = f(x) \) tại điểm \( M(x_0,\, f(x_0)) \). Ý nghĩa vật lý: Nếu \( s = f(t) \) là quãng đường đi được theo thời gian \( t \), thì \( f'(t_0) \) là vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm \( t_0 \).

Problem Analysis

Problem Summary
Phần lý thuyết trình bày định nghĩa đạo hàm của hàm số tại một điểm và ý nghĩa của nó trong hình học lẫn vật lý.
Required Knowledge
Khái niệm giới hạn của hàm số (đã học trước đó trong chương trình lớp 11). Khái niệm số gia \( \Delta x \) và số gia hàm số \( \Delta y \). Hệ số góc của đường thẳng (đã học lớp 10). Khái niệm vận tốc tức thời trong vật lý.
Solution Method
Để tính đạo hàm tại điểm \( x_0 \) theo định nghĩa, thực hiện 3 bước theo thứ tự: tính số gia \( \Delta y = f(x_0 + \Delta x) - f(x_0) \), lập tỉ số \( \frac{\Delta y}{\Delta x} \), rồi tính giới hạn của tỉ số đó khi \( \Delta x \to 0 \). Nếu giới hạn tồn tại và hữu hạn thì đó chính là \( f'(x_0) \).
Real-world Application
Khi em đi xe máy, đồng hồ tốc độ hiển thị con số tại đúng thời điểm đó — con số ấy chính là vận tốc tức thời, tức là đạo hàm của quãng đường theo thời gian tại thời điểm đang xét.

Hints (0/3)

Detailed solution

Feedback

Noticed something off? Your feedback helps us improve.

...

Related exercises

View all exercises →