a) Tính giá trị trung bình:
\[\overline{X} = \dfrac{3{,}5 + 9{,}2 + 9{,}2 + 9{,}5 + 10{,}5}{5} = \dfrac{41{,}9}{5} = 8{,}38 \text{ (triệu đồng)}\]
Giá trị 3,5 lệch rất xa so với trung bình 8,38 và so với 4 giá trị còn lại (đều từ 9,2 trở lên). Đây là giá trị bất thường.
Khi có giá trị bất thường, trung bình bị kéo xuống và không còn đại diện chính xác cho đa số. Trung vị của dãy này là 9,2 (giá trị đứng giữa khi sắp xếp tăng dần), phản ánh đúng hơn mức lương phổ biến của sinh viên.
Vì vậy, nên dùng trung vị để thể hiện mức lương khởi điểm của sinh viên tốt nghiệp từ trường này.
b) Nên dùng khoảng tứ phân vị để đo độ phân tán.
Khoảng biến thiên = 10,5 − 3,5 = 7 (triệu đồng), nhưng con số này bị ảnh hưởng nặng bởi giá trị bất thường 3,5.
Khoảng tứ phân vị chỉ xét phần giữa của dữ liệu (từ Q1 đến Q3), không phụ thuộc vào giá trị ngoại lệ, nên phản ánh độ phân tán thực tế chính xác hơn.
