Mô phỏng lai F2 và tính xác suất kiểu gen, kiểu hình theo Mendel
Đề bài:
Bài tập mẫu trang 125 SGK Toán 9 Kết nối tri thức
Chuẩn bị:
- Hai đồng xu với hai màu khác nhau: màu xanh và màu đỏ.
- Ôn tập các quy luật di truyền của Mendel.
Mô phỏng
Ta mô phỏng việc lai "bố" và "mẹ" thuộc đời lai F1 để xem xét kiểu gen, kiểu hình của đời F2. Đồng xu màu xanh kí hiệu cho "bố", đồng xu màu đỏ kí hiệu cho "mẹ". Trên mỗi đồng xu: một mặt là A, mặt còn lại là a.
Bước 1. Tung mỗi đồng xu 100 lần, ta được bảng kết quả (Bảng T.1) gồm 100 lần tung với các kiểu gen AA, Aa, aa và kiểu hình hoa màu đỏ hoặc hoa màu trắng tương ứng.
Bước 2. Dựa vào Bảng T.1, xác định tần số và tần số tương đối của các kiểu gen, kiểu hình:
Bảng T.2. Tỉ lệ kiểu gen:
Kiểu gen | AA | Aa | aa |
Tần số | 25 | 50 | 25 |
Tần số tương đối | \(\dfrac{1}{4}\) | \(\dfrac{1}{2}\) | \(\dfrac{1}{4}\) |
Bảng T.3. Tỉ lệ kiểu hình:
Kiểu hình | Hoa màu đỏ | Hoa màu trắng |
Tần số | 75 | 25 |
Tần số tương đối | \(\dfrac{3}{4}\) | \(\dfrac{1}{4}\) |
Bước 3. Kiểm chứng tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình thu được trong đời lai F2 với kết luận của Mendel: "Khi lai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn".
Giải thích kết luận của Mendel bằng xác suất
Gọi xy là kiểu gen của một cây đậu trong đời lai F2.
a) Giả thiết rằng khả năng x, y nhận các giá trị A, a là như nhau. Các giá trị có thể của xy được cho trong bảng sau:
Bảng T.4. Các phương án tổ hợp
Liệt kê các kiểu gen có thể có của một cây đậu trong đời lai F2. Bốn phương án tổ hợp trong Bảng T.4 có đồng khả năng không?
b) Tính xác suất của các sự kiện: "Cây đậu trong đời lai F2 có kiểu gen AA"; "Cây đậu trong đời lai F2 có kiểu gen aa"; "Cây đậu trong đời lai F2 có hoa màu đỏ"; "Cây đậu trong đời lai F2 có hoa màu trắng".
c) So sánh các xác suất tính được với kết luận của Mendel về tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình trong đời lai F2.