Skip to main content

Tính chu vi Trái Đất theo phương pháp Eratosthenes

Đề bài:

Đố vui. Chu vi Trái Đất bằng bao nhiêu? Vào khoảng năm 200 trước Công nguyên, Eratosthenes, một nhà toán học và thiên văn học người Hy Lạp, đã ước lượng chu vi của Trái Đất (chu vi đường Xích Đạo) dựa trên hai quan sát: 1. Hằng năm vào trưa ngày Hạ Chí (21/6), tia sáng mặt trời chiếu thẳng xuống đáy một giếng sâu ở thành phố Syene, tức là tia sáng chiếu thẳng đứng. 2. Cũng vào trưa một ngày Hạ Chí, tại thành phố Alexandria cách Syene 800 km, Eratosthenes quan sát thấy một tháp cao 25 m có bóng trên mặt đất dài 3,1 m. Từ hai quan sát trên, ông tính xấp xỉ chu vi Trái Đất như thế nào? Trên hình, O là tâm Trái Đất, S là vị trí thành phố Syene, A là vị trí thành phố Alexandria, H là đỉnh tháp, bóng của tháp trên mặt đất là đoạn thẳng AB.

Phân tích bài toán

Tóm tắt đề bài
Biết tháp cao 25 m, bóng dài 3,1 m tại Alexandria; khoảng cách Syene–Alexandria là 800 km. Tính chu vi Trái Đất.
Kiến thức cần dùng
Tỉ số lượng giác trong tam giác vuông (tan của góc nhọn); hai đường thẳng song song tạo góc so le trong bằng nhau; tỉ lệ cung và góc ở tâm trên đường tròn: độ dài cung tỉ lệ thuận với góc ở tâm chắn cung đó.
Phương pháp giải
Có một cách giải. Dùng tam giác vuông BAH để tính \(\tan\widehat{AHB}\), từ đó suy ra góc \(\widehat{AOS}\) nhờ tính chất đường thẳng song song. Sau đó lập tỉ lệ giữa cung SA (800 km) với chu vi C theo góc \(\widehat{AOS}\) và \(360^\circ\) để tính C.
Ứng dụng thực tế
Nếu em cắm một chiếc thước thẳng xuống đất ở sân trường lúc trưa và đo chiều dài bóng của nó, em có thể dùng cách tương tự để ước lượng vị trí của mình trên Trái Đất không?

Gợi ý (0/3)

Lời giải chi tiết

Góp ý về bài tập

Bạn thấy nội dung có gì chưa ổn? Góp ý của bạn giúp chúng tôi cải thiện.

...