Tính độ dài các cạnh x, y, z, t trong tam giác vuông
Đề bài:
Tính các độ dài x, y, z, t trong Hình 9.43.
Hình 9.43
Phân tích bài toán
Tóm tắt đề bài
Hình 9.43 gồm nhiều tam giác vuông. Cần tìm độ dài các cạnh x, y, z, t dựa vào các cạnh đã biết.
Kiến thức cần dùng
Định lí Pythagore trong tam giác vuông: nếu tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là a, b và cạnh huyền là c thì \( a^2 + b^2 = c^2 \). Từ đó suy ra cạnh còn lại khi biết hai cạnh kia.
Phương pháp giải
Chỉ có một cách. Xác định từng tam giác vuông trong hình, nhận ra cạnh nào là cạnh huyền, cạnh nào là cạnh góc vuông, rồi áp dụng định lí Pythagore để tính x, y, z, t lần lượt theo thứ tự phụ thuộc nhau.
Ứng dụng thực tế
Khi thợ xây muốn biết độ dài thanh chống xiên của một khung cửa hình chữ nhật, họ cần đo hai cạnh của khung rồi dùng định lí Pythagore để tính — tương tự cách em tính x trong bài này.
Gợi ý (0/3)
Gợi ý 1:
Nhìn vào hình, xác định từng tam giác vuông riêng lẻ. Với mỗi tam giác, ghi rõ hai cạnh đã biết và cạnh cần tìm. Cạnh dài nhất (đối diện góc vuông) là cạnh huyền.
Gợi ý 2:
Tính x trước: tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là 4 và 2, nên \( x^2 = 4^2 + 2^2 \). Tính y: tam giác vuông có cạnh huyền 5 và một cạnh góc vuông 4, nên \( y^2 = 5^2 - 4^2 \). Kết quả x và y sẽ được dùng để tính z.
Gợi ý 3:
Với z: hai cạnh góc vuông là \(\sqrt{5}\) và \(2\sqrt{5}\), nên \( z^2 = (\sqrt{5})^2 + (2\sqrt{5})^2 \). Với t: hai cạnh góc vuông là 1 và 2, nên \( t^2 = 1^2 + 2^2 \). Sau khi tính xong, lấy căn bậc hai để ra kết quả cuối.
Lời giải chi tiết
Áp dụng định lí Pythagore cho từng tam giác vuông trong hình:
Tính x: tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là 4 và 2, cạnh huyền là x.
\[ x^2 = 4^2 + 2^2 = 16 + 4 = 20 \]
\[ x = \sqrt{20} = 2\sqrt{5} \]
Tính y: tam giác vuông có cạnh huyền là 5 và một cạnh góc vuông là 4, cạnh góc vuông còn lại là y.
\[ y^2 = 5^2 - 4^2 = 25 - 16 = 9 \]
\[ y = 3 \]
Tính z: tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là \(\sqrt{5}\) và \(2\sqrt{5}\) (tức là x vừa tính), cạnh huyền là z.
\[ z^2 = \left(\sqrt{5}\right)^2 + \left(2\sqrt{5}\right)^2 = 5 + 20 = 25 \]
\[ z = 5 \]
Tính t: tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là 1 và 2, cạnh huyền là t.
\[ t^2 = 1^2 + 2^2 = 1 + 4 = 5 \]
\[ t = \sqrt{5} \]
Các bài tập cùng bài học— Bài 35. Định lí Pythagore và ứng dụng