Thực hiện phép chia: \(\dfrac{3x}{2y^2} : \left( \dfrac{-5x^2}{12y^3} \right)\)
Phân tích bài toán
Tóm tắt đề bài
Đề cho phép chia hai phân thức đại số, cần tính kết quả và rút gọn về dạng đơn giản nhất.
Kiến thức cần dùng
Quy tắc chia hai phân thức: \(\dfrac{A}{B} : \dfrac{C}{D} = \dfrac{A}{B} \cdot \dfrac{D}{C}\) (lấy phân thức thứ nhất nhân với nghịch đảo của phân thức thứ hai). Sau đó rút gọn phân thức bằng cách chia cả tử và mẫu cho nhân tử chung.
Phương pháp giải
Có một cách giải. Đổi phép chia thành phép nhân với nghịch đảo của phân thức thứ hai, nhân tử với tử, mẫu với mẫu, rồi rút gọn phân thức kết quả bằng cách triệt tiêu các nhân tử chung ở tử và mẫu.
Ứng dụng thực tế
Nếu em chia một tấm vải dài \(\dfrac{3x}{2y^2}\) mét thành các đoạn, mỗi đoạn dài \(\dfrac{5x^2}{12y^3}\) mét, em được bao nhiêu đoạn?
Gợi ý (0/3)
Gợi ý 1:
Muốn chia cho một phân thức, em nhân với nghịch đảo của nó: \(\dfrac{3x}{2y^2} : \dfrac{-5x^2}{12y^3} = \dfrac{3x}{2y^2} \cdot \dfrac{12y^3}{-5x^2}\).
Gợi ý 2:
Sau khi nhân, em được \(\dfrac{3x \cdot 12y^3}{2y^2 \cdot (-5x^2)} = \dfrac{36xy^3}{-10x^2y^2}\). Tiếp theo, tìm nhân tử chung của tử và mẫu để rút gọn.
Gợi ý 3:
Tử và mẫu có nhân tử chung là \(2xy^2\). Chia cả tử lẫn mẫu cho \(2xy^2\): tử còn \(18y\), mẫu còn \(-5x\). Kết quả là \(\dfrac{-18y}{5x}\).
Lời giải chi tiết
\(\dfrac{3x}{2y^2} : \left( \dfrac{-5x^2}{12y^3} \right)\)
Áp dụng quy tắc chia phân thức (lấy phân thức thứ nhất nhân với nghịch đảo của phân thức thứ hai):
\(= \dfrac{3x}{2y^2} \cdot \dfrac{12y^3}{-5x^2}\)
Nhân tử với tử, mẫu với mẫu:
\(= \dfrac{3x \cdot 12y^3}{2y^2 \cdot (-5x^2)} = \dfrac{36xy^3}{-10x^2y^2}\)
Rút gọn: chia cả tử và mẫu cho \(2xy^2\):
\(= \dfrac{-18y}{5x}\)
Các bài tập cùng bài học— Bài 24. Phép nhân và phép chia phân thức đại số