Cần chứng minh đẳng thức lượng giác cơ bản \({\sin^2}\alpha + {\cos^2}\alpha = 1\) đúng với mọi góc \(\alpha\).
Kiến thức cần dùng
Định nghĩa sin và cos trên đường tròn đơn vị — điểm M(x; y) trên đường tròn đơn vị biểu diễn góc \(\alpha\) thì \(x = \cos\alpha\), \(y = \sin\alpha\). Định lý Pythagore trong tam giác vuông. Bán kính đường tròn đơn vị bằng 1 nên \(OM = 1\).
Phương pháp giải
Một cách giải duy nhất — lấy điểm M(x; y) trên đường tròn đơn vị biểu diễn góc \(\alpha\), chiếu M vuông góc xuống trục Ox được điểm N. Tam giác OMN vuông tại N nên \(ON^2 + MN^2 = OM^2\). Thay \(ON = |x| = |\cos\alpha|\), \(MN = |y| = |\sin\alpha|\) và \(OM = 1\) vào là ra đẳng thức cần chứng minh.
Ứng dụng thực tế
Khi một điểm chuyển động trên vòng tròn có bán kính 1 (chẳng hạn kim đồng hồ thu nhỏ), tọa độ ngang và tọa độ dọc của nó luôn thỏa mãn \(x^2 + y^2 = 1\) — đó chính là ý nghĩa hình học của hệ thức này.
Gợi ý (0/3)
Gợi ý 1:
Vẽ đường tròn đơn vị, lấy điểm M(x; y) trên đường tròn sao cho góc \(\widehat{xOM} = \alpha\). Theo định nghĩa, \(x = \cos\alpha\) và \(y = \sin\alpha\). Em cần biểu diễn tổng \({\sin^2}\alpha + {\cos^2}\alpha\) theo x và y.
Gợi ý 2:
Chiếu M vuông góc xuống trục Ox, gọi chân đường vuông góc là N. Tam giác OMN vuông tại N nên \(ON^2 + MN^2 = OM^2\). Nhận xét rằng \(ON = |x|\) và \(MN = |y|\), suy ra \(x^2 + y^2 = OM^2\).
Gợi ý 3:
Vì M nằm trên đường tròn đơn vị nên \(OM = 1\), do đó \(x^2 + y^2 = 1\). Thay \(x = \cos\alpha\), \(y = \sin\alpha\) vào là hoàn thành chứng minh.
Lời giải chi tiết
Gọi M(x; y) là điểm trên đường tròn đơn vị sao cho \(\widehat{xOM} = \alpha\). Gọi N là hình chiếu vuông góc của M lên trục Ox.
Theo định nghĩa sin và cos trên đường tròn đơn vị:
\[\left\{ \begin{array}{l} x = \cos\alpha \\ y = \sin\alpha \end{array} \right. \Rightarrow \left\{ \begin{array}{l} {\cos^2}\alpha = x^2 \\ {\sin^2}\alpha = y^2 \end{array} \right. \quad (1)\]
Mặt khác, từ hình vẽ:
\[\left\{ \begin{array}{l} ON = |x| \\ MN = |y| \end{array} \right. \Rightarrow \left\{ \begin{array}{l} x^2 = ON^2 \\ y^2 = MN^2 \end{array} \right. \quad (2)\]
Tam giác OMN vuông tại N nên theo định lý Pythagore:
\[ON^2 + MN^2 = OM^2\]
Từ (1) và (2):
\[{\sin^2}\alpha + {\cos^2}\alpha = ON^2 + MN^2 = OM^2\]
Vì M nằm trên đường tròn đơn vị nên \(OM = 1\), suy ra:
\[{\sin^2}\alpha + {\cos^2}\alpha = 1 \quad (\text{đpcm})\]
Các bài tập cùng bài học— Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180