Tính tổng \(S = 2 + \dfrac{2}{7} + \dfrac{2}{7^2} + \ldots + \dfrac{2}{7^{n-1}} + \ldots\)
Phân tích bài toán
Tóm tắt đề bài
Bài cho một tổng vô hạn với số hạng đầu là 2 và các số hạng tiếp theo nhân dần với cùng một tỉ số. Cần tính giá trị của tổng đó.
Kiến thức cần dùng
Công thức tổng cấp số nhân lùi vô hạn: \(S = \dfrac{u_1}{1 - q}\), áp dụng khi \(|q| < 1\). Trong đó \(u_1\) là số hạng đầu, \(q\) là công bội.
Phương pháp giải
Có một cách giải chính. Đặt nhân tử chung 2 ra ngoài, phần còn lại là cấp số nhân lùi vô hạn có \(u_1 = 1\) và \(q = \dfrac{1}{7}\). Áp dụng công thức \(S = \dfrac{u_1}{1-q}\) rồi nhân với 2 để ra kết quả.
Ứng dụng thực tế
Một cái lò xo bị nén, mỗi lần bật lên nó đi được \(\dfrac{1}{7}\) quãng đường lần trước. Nếu lần đầu nó bật lên 2 cm, tổng quãng đường nó đi được là bao nhiêu?
Gợi ý (0/3)
Gợi ý 1:
Xác định số hạng đầu và công bội của dãy: số hạng đầu \(u_1 = 2\), thử tính tỉ số giữa hai số hạng liên tiếp để tìm \(q\).
Gợi ý 2:
Đặt nhân tử 2 ra ngoài: \(S = 2\left(1 + \dfrac{1}{7} + \dfrac{1}{7^2} + \ldots\right)\). Phần trong ngoặc là cấp số nhân lùi vô hạn với \(u_1 = 1\), \(q = \dfrac{1}{7}\). Vì \(|q| = \dfrac{1}{7} < 1\) nên tổng hội tụ.
Gợi ý 3:
Áp dụng công thức: tổng trong ngoặc bằng \(\dfrac{1}{1 - \frac{1}{7}} = \dfrac{7}{6}\). Nhân với 2 để ra \(S\).
Lời giải chi tiết
Nhận xét dãy \(1 + \dfrac{1}{7} + \dfrac{1}{7^2} + \ldots + \dfrac{1}{7^{n-1}} + \ldots\) là cấp số nhân lùi vô hạn có số hạng đầu \(u_1 = 1\) và công bội \(q = \dfrac{1}{7}\). Vì \(|q| = \dfrac{1}{7} < 1\) nên tổng của dãy này tồn tại.
Đặt nhân tử chung:
\[S = 2 + \dfrac{2}{7} + \dfrac{2}{7^2} + \ldots = 2\left(1 + \dfrac{1}{7} + \dfrac{1}{7^2} + \ldots\right)\]
Áp dụng công thức tổng cấp số nhân lùi vô hạn:
\[1 + \dfrac{1}{7} + \dfrac{1}{7^2} + \ldots = \dfrac{1}{1 - \dfrac{1}{7}} = \dfrac{1}{\dfrac{6}{7}} = \dfrac{7}{6}\]
Vậy:
\[S = 2 \times \dfrac{7}{6} = \dfrac{7}{3}\]
Các bài tập cùng bài học— Bài 15. Giới hạn của dãy số