Tính giá trị của biểu thức:
\(B = \frac{1}{3} \cdot b + \frac{2}{9} \cdot b - b : \frac{9}{4}\) với \(b = \frac{9}{10}\)
Phân tích bài toán
Tóm tắt đề bài
Biểu thức B gồm ba hạng tử đều chứa biến b. Cần tính giá trị của B khi \(b = \frac{9}{10}\).
Kiến thức cần dùng
Phép chia phân số (lấy số bị chia nhân với phân số nghịch đảo của số chia). Đặt nhân tử chung ra ngoài dấu ngoặc. Cộng, trừ phân số cùng mẫu. Nhân hai phân số.
Phương pháp giải
Có một cách giải hợp lý nhất: đổi phép chia thành phép nhân, sau đó đặt b làm nhân tử chung, thu gọn phần trong ngoặc thành một phân số, cuối cùng thay \(b = \frac{9}{10}\) vào để tính kết quả. Cách này tránh phải thay số ngay từ đầu, tính toán gọn hơn nhiều.
Ứng dụng thực tế
Nếu mỗi ngày em đọc \(\frac{1}{3}\) số trang sách còn lại, người anh đọc thêm \(\frac{2}{9}\) số trang đó, nhưng lại bỏ đi một phần bằng số trang chia cho \(\frac{9}{4}\), em có thể đặt nhân tử chung để tính tổng số trang đọc được nhanh hơn không?
Gợi ý (0/3)
Gợi ý 1:
Phép chia cho \(\frac{9}{4}\) có thể đổi thành phép nhân với \(\frac{4}{9}\) (lấy nghịch đảo). Sau khi đổi, ba hạng tử đều có dạng (một phân số) nhân với b.
Gợi ý 2:
Đặt b ra ngoài dấu ngoặc: \(B = b \cdot \left(\frac{1}{3} + \frac{2}{9} - \frac{4}{9}\right)\). Quy đồng mẫu số phần trong ngoặc về mẫu 9 rồi cộng, trừ bình thường.
Gợi ý 3:
Sau khi thu gọn, phần trong ngoặc bằng \(\frac{1}{9}\), nên \(B = b \cdot \frac{1}{9}\). Thay \(b = \frac{9}{10}\) vào rồi nhân hai phân số là xong.
Lời giải chi tiết
Đổi phép chia thành phép nhân:
\[B = \frac{1}{3} \cdot b + \frac{2}{9} \cdot b - b : \frac{9}{4} = \frac{1}{3} \cdot b + \frac{2}{9} \cdot b - b \cdot \frac{4}{9}\]
Đặt b làm nhân tử chung:
\[B = b \cdot \left(\frac{1}{3} + \frac{2}{9} - \frac{4}{9}\right)\]
Quy đồng mẫu số, đổi \(\frac{1}{3} = \frac{3}{9}\):
\[B = b \cdot \left(\frac{3}{9} + \frac{2}{9} - \frac{4}{9}\right) = b \cdot \frac{1}{9}\]
Thay \(b = \frac{9}{10}\) vào B:
\[B = \frac{9}{10} \cdot \frac{1}{9} = \frac{9}{90} = \frac{1}{10}\]
Vậy \(B = \frac{1}{10}\).
Các bài tập cùng bài học— Luyện tập chung trang 25