Xét tính phù hợp của phương sai và độ lệch chuẩn khi so sánh hai mẫu số liệu

a) Nên dùng phương sai (hoặc độ lệch chuẩn) để so sánh độ phân tán điểm thi tốt nghiệp môn Toán của học sinh hai trường. Hai trường có chất lượng tương đương nên số trung bình điểm thi của hai trường gần bằng nhau. Khi số trung bình xấp xỉ nhau, phương sai (hoặc độ lệch chuẩn) phản ánh đúng mức độ phân tán của hai mẫu, nên việc so sánh là có ý nghĩa. b) Không nên dùng phương sai (hoặc độ lệch chuẩn) để so sánh độ phân tán doanh thu của 100 cửa hàng bán lẻ và 100 siêu thị. Doanh thu trung bình của siêu thị thường lớn hơn nhiều so với cửa hàng bán lẻ, tức là số trung bình của hai mẫu chênh lệch nhau đáng kể. Khi đó, phương sai hoặc độ lệch chuẩn của mẫu có số trung bình lớn hơn thường lớn hơn một cách tự nhiên, không phản ánh đúng mức độ phân tán tương đối. Không nên dùng hai đại lượng này để so sánh trong trường hợp này.