Số 0,1010010001000010… (viết liên tiếp các số 10, 100, 1000, 10000, … sau dấu phẩy) có phải là số thập phân vô hạn tuần hoàn không?
Problem Analysis
Problem Summary
Cho số thập phân vô hạn 0,1010010001000010… Cần xác định số này có phải là số thập phân vô hạn tuần hoàn hay không.
Required Knowledge
Số thập phân vô hạn tuần hoàn là số thập phân mà phần thập phân có một chữ số hoặc một nhóm chữ số lặp đi lặp lại vô hạn lần theo một chu kỳ cố định. Nhóm chữ số lặp lại đó gọi là chu kỳ.
Solution Method
Chỉ có một cách: quan sát phần thập phân của số đã cho, xem có tồn tại một chữ số hoặc một nhóm chữ số nào lặp lại theo chu kỳ cố định hay không. Nếu không tìm được chu kỳ như vậy thì số đó không phải số thập phân vô hạn tuần hoàn.
Real-world Application
Khi em đo chiều dài một vật và kết quả hiển thị trên máy tính là 1,12345678… (các chữ số cứ tăng dần, không lặp lại), em có thể nhận ra đó không phải là một phân số thông thường vì nó không tuần hoàn.
Hints (0/3)
Hint 1:
Số thập phân vô hạn tuần hoàn cần có một nhóm chữ số lặp lại theo chu kỳ cố định. Em hãy viết thêm vài chữ số của số 0,1010010001000010… rồi quan sát xem có nhóm nào lặp lại không.
Hint 2:
Nhìn vào cấu trúc số: sau dấu phẩy lần lượt là 10, rồi 100, rồi 1000, rồi 10000, … Số chữ số 0 giữa hai chữ số 1 cứ tăng thêm 1 mỗi lần. Vậy có chu kỳ cố định nào không?
Hint 3:
Vì số chữ số 0 giữa hai chữ số 1 tăng mãi (1, 2, 3, 4, …), không có nhóm chữ số nào lặp lại theo chu kỳ cố định. Từ đó em kết luận được số này có phải số thập phân vô hạn tuần hoàn không.
Detailed solution
Viết ra phần thập phân của số đã cho: 1, 0, 1, 0, 0, 1, 0, 0, 0, 1, 0, 0, 0, 0, 1, …
Quan sát cấu trúc: giữa hai chữ số 1 liên tiếp, số chữ số 0 lần lượt là 1, 2, 3, 4, … và cứ tăng thêm 1 mãi mãi.
Vì số chữ số 0 giữa hai chữ số 1 không cố định mà tăng dần vô hạn, không có nhóm chữ số nào lặp lại theo chu kỳ cố định.
Kết luận: Số 0,1010010001000010… không phải là số thập phân vô hạn tuần hoàn.
Exercises in this lesson— Bài 5. Làm quen với số thập phân vô hạn tuần hoàn