Thi HSG Hóa vòng cấp trường: Bài tập biến thiên enthalpy trong các phản ứng hóa học có hay xuất hiện không?

Mình đang học đội tuyển Hóa của trường, tuần này thầy báo vòng thi cấp trường sẽ tổ chức vào khoảng cuối tháng 10. Mình bắt đầu ôn từ tháng trước nhưng thật ra vẫn còn lơ mơ về phần nhiệt hóa học, đặc biệt là các bài tập biến thiên enthalpy trong các phản ứng hóa học. Không biết vòng này trường mình ra nặng hay nhẹ nữa, muốn hỏi anh chị và các bạn cùng đội tuyển xem kinh nghiệm thế nào.

Mình đang bị lơ mơ ở chỗ nào

Phần lý thuyết về enthalpy thật ra mình đọc sách giáo khoa hiểu được cơ bản: enthalpy tạo thành chuẩn, enthalpy đốt cháy, rồi dùng định luật Hess để tính. Nhưng khi gặp bài tập thì hay bị nhầm dấu, hoặc không biết khi nào dùng công thức tính qua năng lượng liên kết, khi nào dùng qua enthalpy tạo thành. Hai cách tính này cho kết quả đôi khi lệch nhau một chút vì bảng số liệu khác nhau, mình không hiểu tại sao.

Một điểm nữa là các bài trong đề thi HSG thường không cho số liệu thẳng mà yêu cầu tự suy ra từ các phương trình trung gian. Kiểu như cho ba bốn phản ứng, mỗi phản ứng có ΔH kèm theo, rồi yêu cầu tính ΔH của phản ứng thứ năm. Mình làm được nhưng hay sai dấu ở bước đảo chiều phương trình, kiểu lỗi cơ bản mà cứ mắc hoài.

Câu hỏi mình muốn hỏi cộng đồng

Dưới đây là những thắc mắc cụ thể mình đang cần giải đáp, mong anh chị và các bạn từng thi vòng cấp trường hoặc vòng cao hơn chia sẻ giúp:

• Vòng thi HSG Hóa cấp trường ở trường các bạn có ra bài tập biến thiên enthalpy trong các phản ứng hóa học không, hay phần này chỉ xuất hiện từ vòng tỉnh trở lên?
• Dạng bài định luật Hess phối hợp với năng lượng liên kết thường chiếm bao nhiêu điểm trong một đề thi (tham khảo thôi, mình biết mỗi trường khác nhau)?
• Khi tính ΔH qua năng lượng liên kết, công thức là lấy tổng năng lượng phá vỡ liên kết chất phản ứng trừ tổng năng lượng hình thành liên kết sản phẩm — nhưng trong một số tài liệu lại ghi ngược lại. Cái nào đúng và cách nhớ cho chắc là gì?
• Có bài nào yêu cầu kết hợp cả nhiệt hóa học lẫn cân bằng hóa học (hằng số Kp, Kc) trong cùng một câu chưa? Mình lo vì thầy hay gợi ý dạng bài tích hợp.
• Ôn phần này nên dùng sách nào? Mình đang có sách bài tập Hóa lý cơ sở nhưng nặng quá, không biết có tài liệu nào vừa tầm hơn không.

Mình đã ôn theo cách này, không biết có ổn không

Hai tuần nay mình tập trung viết lại toàn bộ các bước giải định luật Hess theo một quy trình cố định: liệt kê các phương trình đã cho, xác định chất cần tìm xuất hiện ở vế nào, rồi nhân hệ số hoặc đảo chiều, cuối cùng cộng ΔH. Cách này giúp mình giảm sai dấu khá nhiều so với trước.

Mình cũng làm thêm một số đề thi HSG tỉnh của các tỉnh khác tải về (tham khảo trên mạng, không rõ năm nào). Thấy phần nhiệt hóa học xuất hiện khá đều, thường là một câu riêng từ 2 đến 3 ý, không quá dài nhưng đòi hỏi tính toán cẩn thận. Điều mình lo là vòng cấp trường đề có sát với vòng tỉnh không, hay nhẹ hơn nhiều.

Nếu ai đã trải qua vòng cấp trường môn Hóa ở trường chuyên hoặc trường thường, cho mình hỏi thêm về cấu trúc đề nhé. Mình cần biết để phân bổ thời gian ôn cho hợp lý — tháng 10 này còn phải lo giữa kỳ chính khóa nữa nên không thể dồn hết vào một phần được.