Tháng 8 vào năm học mới: Lập thời gian biểu ôn thi học sinh giỏi quốc gia sao cho không 'lệch nhịp' sau hè?

Mấy tháng hè vừa rồi mình cũng cho con nghỉ ngơi thoải mái, nhưng đến đầu tháng 8 là bắt đầu lo. Năm ngoái con mình thi HSG Quốc gia môn Văn, và cái sai lầm lớn nhất của cả hai mẹ con là để đến tận tuần đầu tháng 9 mới bắt đầu ngồi ôn lại bài — lúc đó não con đã quen với nhịp nghỉ ngơi, kéo lại rất mệt. Năm nay con bước vào giai đoạn ôn thi vòng Quốc gia, mình rút kinh nghiệm và muốn chia sẻ lại cách mà hai mẹ con đã lên kế hoạch từ cuối tháng 7, đầu tháng 8 để vào năm học không bị hụt hơi.

Tại sao tháng 8 lại là thời điểm 'vàng' để bắt đầu?

Nhiều bạn học sinh — và cả phụ huynh — thường nghĩ: còn hơn một tháng mới tựu trường (khoảng 29/8), cứ chờ vào học rồi thầy cô hướng dẫn. Nhưng với kỳ thi HSG Quốc gia, cách nghĩ đó khá rủi ro. Lý do đơn giản: chương trình ôn thi cấp Quốc gia thường bắt đầu gần như ngay sau khi năm học khai giảng, đội tuyển phải vừa học chính khóa vừa ôn chuyên sâu — nếu não chưa vào guồng thì giai đoạn đầu sẽ bị ngợp rất nhanh.

Tháng 8 là khoảng thời gian lý tưởng vì chưa có áp lực bài vở trên lớp, buổi sáng còn thoải mái, con có thể học với cường độ vừa phải để kéo dần não bộ trở lại trạng thái tập trung — thay vì ép ngay vào cường độ cao ngay tuần đầu năm học.

Cách lập thời gian biểu ôn thi học sinh giỏi quốc gia trong tháng 8

Mình không phải giáo viên chuyên luyện thi, chỉ chia sẻ từ kinh nghiệm đồng hành cùng con. Cái mình học được là: đừng chia thời gian biểu theo kiểu cứng nhắc từng tiếng đồng hồ ngay từ đầu, vì con mới từ hè ra, ép quá sẽ nản. Thay vào đó, mình chia tháng 8 làm hai giai đoạn:

Giai đoạn 1 — Tuần 1 và 2: Khởi động lại

• Đọc lại toàn bộ lý thuyết nền của môn thi chuyên — không cần ghi chép nhiều, chỉ cần đọc lại để nhớ ra mình đã học gì.
• Làm lại các đề thi cũ đã từng làm — không phải để học thêm cái mới, mà để kiểm tra xem sau hè quên bao nhiêu phần trăm.
• Giới hạn thời gian học chuyên ở mức 2–3 tiếng/ngày, còn lại vẫn để con nghỉ ngơi và sinh hoạt bình thường. Đừng vội tăng ngay lên 5–6 tiếng, phản tác dụng lắm.
• Tranh thủ đọc sách, báo, tài liệu liên quan đến môn — cách này giúp não ngấm kiến thức mà không cảm thấy đang học.

Giai đoạn 2 — Tuần 3 và 4: Tăng cường độ có kiểm soát

• Bắt đầu luyện đề trong điều kiện giả lập thi thật: ngồi đúng giờ, không tra tài liệu, bấm giờ nghiêm túc.
• Xác định những mảng kiến thức còn yếu sau giai đoạn 1 và tập trung bù đắp.
• Nếu có thầy cô hướng dẫn đội tuyển, đây là lúc nên xin gặp trước để thống nhất kế hoạch ôn luyện cho cả năm học — đừng chờ đến khi tựu trường.
• Tăng dần thời gian học chuyên lên 3–4 tiếng/ngày, nhưng vẫn phải có buổi nghỉ hoàn toàn ít nhất 1 ngày/tuần.

Một số lỗi hay gặp mà mình từng chứng kiến

Nhìn lại các bạn trong đội tuyển của con năm ngoái, mình thấy có mấy kiểu lệch nhịp phổ biến mà bạn nào cũng nên tránh.

Kiểu thứ nhất là học dồn cả tháng 8 vào hai tuần cuối. Lý do thường là: đầu tháng còn đi du lịch, rồi lại nghĩ còn nhiều thời gian. Kết quả là đến tuần cuối học kiệt sức, vào năm học thì mệt mỏi, mất ngủ. Kiểu này rất khó duy trì phong độ đến tận kỳ thi thật.

Kiểu thứ hai là không ôn gì cả vì nghĩ đã học giỏi rồi. Một số bạn đạt giải cấp tỉnh xong cảm thấy tự tin quá mức, bỏ qua hẳn giai đoạn duy trì sau hè. Vào đầu năm học gặp đề khó là mất bình tĩnh ngay. Tự tin tốt, nhưng chủ quan thì nguy.

Kiểu thứ ba — và mình thấy ở con mình năm đầu — là lập thời gian biểu ôn thi học sinh giỏi quốc gia quá chi tiết nhưng không thực tế. Con tự lên lịch học từng tiếng một, rất hoành tráng trên giấy, nhưng chỉ giữ được 3 ngày là vỡ kế hoạch rồi nản, bỏ luôn. Bài học là: thời gian biểu cần vừa sức và có biên độ linh hoạt, không phải lịch của robot.

Chuẩn bị tâm lý — phần hay bị bỏ qua nhất

Cái này mình muốn nói thêm vì thực sự quan trọng với các bạn học sinh lẫn phụ huynh. Sau một kỳ hè dài, việc quay lại guồng học chuyên sâu không chỉ là vấn đề kiến thức mà còn là vấn đề tâm lý. Con cần được tự chọn một phần trong kế hoạch của mình — chứ không phải bố mẹ hay thầy cô áp đặt hoàn toàn từ ngoài vào. Khi con có phần tự chủ trong việc lập thời gian biểu, con sẽ có trách nhiệm hơn với chính kế hoạch đó.

Mình hay hỏi con: Tuần này con muốn ưu tiên ôn phần nào trước? Thay vì mình chỉ định. Cách đó giúp con cảm thấy đây là hành trình của mình, không phải gánh nặng bố mẹ đặt lên vai.

Tựu trường 29/8 đang đến gần, nếu bạn hoặc con bạn đang trong đội tuyển HSG Quốc gia thì đây là lúc ngồi xuống, nhìn lại mình đang ở đâu sau hè, và bắt đầu kéo nhịp trở lại — từ từ nhưng đều đặn. Mọi người trong chuyên mục có cách nào hay hơn thì chia sẻ thêm với mình nhé, năm nay con mình lần đầu thi vòng Quốc gia nên mình vẫn đang học hỏi nhiều lắm.