Hè này nên ôn Địa 11 hay học trước lớp 12? — Kinh nghiệm từ người đã trải qua

Đây là câu hỏi mình thấy nhiều bạn đang băn khoăn lắm, nhất là sau khi vừa xong kỳ thi lớp 11 lên 12. Mình năm ngoái cũng đứng trước ngã rẽ này, loay hoay cả tuần không biết nên làm gì với mấy tháng hè. Cuối cùng mình chọn một hướng kết hợp, và thật sự thấy đó là quyết định đúng khi bước vào năm lớp 12 — đặc biệt với môn Địa lý vốn có khối lượng kiến thức khá nặng.

Nếu bạn đang cân nhắc kế hoạch học hè lớp 12 môn Địa lý, bài này mình chia sẻ thật từ trải nghiệm của bản thân, không phải lý thuyết suông.

Vì sao không nên bỏ qua kiến thức Địa lý 11?

Nhiều bạn có tâm lý muốn 'chạy thẳng' vào chương trình lớp 12 cho nóng, vì nghĩ lớp 12 mới là cái quan trọng nhất để thi tốt nghiệp và xét đại học. Điều đó không sai hoàn toàn, nhưng bỏ qua Địa 11 là một lỗi khá phổ biến mà mình thấy nhiều bạn cùng lớp mắc phải.

Chương trình Địa lý 11 xây dựng nền tảng về địa lý kinh tế thế giới — các vấn đề toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, đặc điểm các khu vực địa lý lớn. Sang lớp 12, khi học về kinh tế Việt Nam, thầy cô thường đặt trong bối cảnh so sánh với thế giới, hoặc phân tích tác động của xu thế toàn cầu lên Việt Nam. Nếu kiến thức Địa 11 của bạn mờ nhạt, bạn sẽ cảm thấy phần lý luận trong bài thi rất khó viết, đặc biệt các câu hỏi vận dụng cao.

Mình từng thử làm thử một số đề thi tốt nghiệp THPT môn Địa (chỉ mang tính tham khảo), và thấy rõ ràng có những câu hỏi liên hệ kiến thức Địa 11 — dù không chiếm tỉ lệ lớn, nhưng nếu 'trắng' hoàn toàn thì mất điểm oan.

Lộ trình học hè lớp 12 môn Địa lý mình đã áp dụng

Thay vì chọn một trong hai, mình chia hè ra làm hai giai đoạn rõ ràng:

Giai đoạn 1 — Ôn lại Địa 11 (khoảng 3-4 tuần đầu hè)

Mình không ôn toàn bộ chương trình 11, vì thực ra có những phần rất ít liên quan đến thi. Mình tập trung vào những phần cốt lõi nhất:

• Xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa kinh tế và hậu quả của nó
• Địa lý các nước: Nhật Bản, Trung Quốc, Australia, Liên minh châu Âu — vì đây thường xuất hiện trong câu hỏi liên hệ
• Các vấn đề môi trường và tài nguyên toàn cầu (liên quan đến phần địa lý tự nhiên lớp 12)

Mình ôn theo cách vẽ sơ đồ tư duy tay, không ghi chép dài dòng. Mỗi chủ đề chỉ cần nắm ý lớn, số liệu không cần nhớ chính xác nhưng phải hiểu xu hướng (tăng hay giảm, lớn hay nhỏ so với khu vực).

Giai đoạn 2 — Học trước chương trình Địa lý 12 (phần còn lại của hè)

Sau khi ôn Địa 11 xong, mình bắt đầu đọc trước SGK Địa 12. Phần mình ưu tiên đọc trước là Địa lý tự nhiên Việt Nam — vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất đai, sinh vật. Lý do là phần này nhiều số liệu và đặc điểm cần ghi nhớ, đọc trước để não quen dần, đến khi học chính thức thì tiếp thu nhanh hơn nhiều.

Mình không cố học thuộc ngay, chỉ đọc qua một lần, gạch dưới những gì thấy lạ hoặc khó nhớ. Khi năm học bắt đầu, những chỗ đó mình sẽ chú ý hơn trong giờ thầy cô giảng.

Một số lỗi cần tránh khi tự học hè môn Địa

• Học thuộc số liệu quá sớm: Số liệu Địa lý thay đổi theo từng phiên bản sách và đề thi, học thuộc lòng từ hè rồi đến năm học lại phải cập nhật — mất công đôi. Hè chỉ cần hiểu cấu trúc và xu hướng.
• Học dàn trải toàn bộ Địa 11 lẫn 12: Hè có tâm lý thoải mái, dễ học lan man rồi không nhớ gì. Tốt hơn là chọn ít mà sâu.
• Không luyện kỹ năng đọc atlat: Đây là kỹ năng cực kỳ quan trọng trong thi Địa lý mà nhiều bạn bỏ qua suốt hè. Mình dành ít nhất 2-3 buổi hè chỉ để ngồi làm quen với Atlat Địa lý Việt Nam — xem các trang bản đồ, tập đọc số liệu, nhận dạng vùng kinh tế. Đây là thứ đầu tư một lần dùng mãi.
• Không có lịch cụ thể: Nếu học tự do không có kế hoạch, rất dễ để 3 tháng hè trôi qua mà không làm được gì thực chất.

Môn Địa lý lớp 12 thật ra không quá khó nếu bạn có nền tảng tốt và bắt đầu sớm. Việc dành một phần hè để chuẩn bị — dù chỉ là đọc qua một lượt, vẽ vài tờ sơ đồ — sẽ tạo ra sự khác biệt lớn khi bước vào năm học chính thức. Học hè lớp 12 môn Địa lý không cần phải căng thẳng như ôn thi, chỉ cần đều đặn và có mục tiêu rõ ràng là đủ.

Bạn nào có cách ôn khác hoặc đang phân vân phần nào nên ưu tiên hơn, cứ comment bên dưới để mọi người cùng trao đổi nhé — đặc biệt bạn nào có định thi khối C hoặc tổ hợp có Địa thì càng nên lên kế hoạch sớm.