Mỗi độ Xuân về, đâu đó giữa lòng thành phố hay nơi chốn thôn quê, vẫn còn những phiên chợ đặc biệt chỉ họp duy nhất vào mùng 1 Tết. Nơi ấy, người ta không chỉ mua bán trầu cau, muối để cầu may mắn mà còn trao gửi nhau những giá trị văn hóa, những ước vọng bình dị nhưng sâu sắc của một dân tộc. Phiên chợ Tết ấy, tưởng chừng như chỉ là một nét chấm phá của quá khứ, nhưng lại gợi mở về một hành trình giáo dục cũng đang không ngừng tìm kiếm sự cân bằng giữa bản sắc truyền thống và những làn gió đổi mới mang tính toàn cầu.

Giáo dục Việt Nam những ngày đầu năm mới đang chứng kiến nhiều chuyển động đáng chú ý, từ những thay đổi trong chính sách tuyển sinh đại học, định hướng nghề nghiệp cho đến những câu chuyện truyền cảm hứng về sự vươn lên của người Việt trên trường quốc tế. Tất cả đã vẽ nên một bức tranh đa sắc, nơi truyền thống và hiện đại giao thoa, nơi thử thách và cơ hội cùng song hành.

Đổi mới tuyển sinh: Nắm bắt xu thế toàn cầu và định hướng chuyên biệt

Bước vào năm học mới, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã công bố những điều chỉnh quan trọng trong quy chế tuyển sinh, phản ánh rõ nét xu hướng hội nhập và sự linh hoạt trong việc đánh giá năng lực thí sinh.

• Đại học Kiến trúc Hà Nội: Chào đón IELTS, tạm biệt học bạ?
  Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc Đại học Kiến trúc Hà Nội (HAU) quyết định điều chỉnh chính sách cộng điểm. Cụ thể, trường sẽ không còn cộng điểm thưởng cho thành tích học bạ cao mà thay vào đó, tăng mức khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ IELTS. Động thái này không chỉ cho thấy sự ưu tiên ngày càng lớn đối với năng lực tiếng Anh, một yếu tố then chốt trong môi trường học thuật và làm việc quốc tế, mà còn ngầm báo hiệu một sự dịch chuyển trong cách các trường đại học đánh giá toàn diện hồ sơ của ứng viên. Điều này đặt ra câu hỏi về vai trò của điểm số trên giấy tờ so với kỹ năng thực tế, đặc biệt là khả năng hội nhập quốc tế.
• Trường Công an: Tinh gọn và chuyên sâu
  Ở một khía cạnh khác, các trường khối ngành công an cũng có sự điều chỉnh trong chỉ tiêu tuyển sinh, đặc biệt là đối với nhóm học viên đã có bằng đại học ngoài ngành (văn bằng 2 Công an). Việc giảm chỉ tiêu tuyển sinh nhóm đối tượng này cho thấy định hướng tập trung vào việc đào tạo chuyên sâu, có lẽ nhằm tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo chất lượng đầu vào phù hợp hơn với yêu cầu đặc thù của ngành. Đây là một minh chứng cho thấy mỗi ngành nghề, mỗi lĩnh vực đều có những chiến lược tuyển dụng riêng biệt, ngày càng tinh gọn và hướng tới hiệu quả cao nhất.
• Trường THPT Nguyễn Hữu Huân: Đáp ứng nhu cầu cơ bản
  Trong khi đó, ở cấp phổ thông, một số trường như THPT Nguyễn Hữu Huân (TP.HCM) lại dự kiến tăng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, phản ánh nhu cầu học tập ngày càng cao của học sinh và phụ huynh. Điều này cho thấy bên cạnh những đổi mới ở bậc đại học, việc đảm bảo đủ chỗ học và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu, tạo nền tảng vững chắc cho các em học sinh trước khi bước vào các lựa chọn nghề nghiệp cao hơn.

Những thay đổi này, dù lớn hay nhỏ, đều cho thấy một hệ thống giáo dục đang không ngừng vận động. Từ việc ưu tiên kỹ năng ngoại ngữ, tinh gọn quy trình tuyển dụng đặc thù, đến việc mở rộng quy mô giáo dục cơ bản, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Bài học về sự kiên cường và khát vọng vươn tầm

Giữa bối cảnh những đổi thay về chính sách và phương thức đào tạo, câu chuyện về hành trình của GS Nguyễn Thành Vinh, cựu Á quân Olympia, nay là một trong những nhà khoa học có ảnh hưởng nhất Australia, lại mang đến một thông điệp mạnh mẽ về ý chí và tinh thần Việt Nam.

Ông chia sẻ về những giai đoạn hoài nghi bản thân khi liên tiếp đối mặt với thất bại. Thế nhưng, chính sự kiên nhẫn và tính “lì lợm” đặc trưng của người Việt đã giúp ông vượt qua mọi trở ngại, từ đó gặt hái được những thành công vang dội trên đấu trường khoa học quốc tế. Câu chuyện của GS Vinh không chỉ là minh chứng cho tài năng của người Việt mà còn là bài học sâu sắc về tầm quan trọng của ý chí bền bỉ, khả năng đứng dậy sau vấp ngã – những phẩm chất không thể thiếu để thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào, đặc biệt là trong hành trình học tập và nghiên cứu đầy thử thách.

Trong bối cảnh giáo dục đang ngày càng hội nhập sâu rộng, việc trang bị kỹ năng ngoại ngữ, kiến thức chuyên môn là cần thiết, nhưng việc nuôi dưỡng tinh thần kiên trì, bền bỉ và khả năng tự học lại càng trở nên tối quan trọng. Đó chính là những hành trang vô giá giúp thế hệ trẻ Việt Nam không chỉ thích nghi mà còn chủ động kiến tạo tương lai, dù là ở trong nước hay trên bản đồ tri thức toàn cầu.

Kết nối truyền thống và tương lai

Từ phiên chợ Tết chỉ họp một lần trong năm, biểu tượng của những giá trị truyền thống trường tồn, đến những chính sách tuyển sinh đổi mới và câu chuyện về ý chí vươn lên của GS Nguyễn Thành Vinh, tất cả đều cho thấy một bức tranh giáo dục Việt Nam đang phát triển không ngừng. Chúng ta đang đứng trước một giai đoạn đầy hứa hẹn, nơi những giá trị cốt lõi của dân tộc được kế thừa, đồng thời được tiếp thêm sức mạnh từ những đổi mới, hội nhập để vươn tầm thế giới.

Để thành công trong hành trình này, không chỉ cần những chính sách đúng đắn từ các nhà quản lý, mà còn cần sự chủ động, kiên trì của mỗi học sinh, sinh viên và sự đồng hành của gia đình, nhà trường. Hãy cùng nhau xây dựng một nền giáo dục không chỉ trang bị kiến thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, rèn luyện ý chí, để mỗi cá nhân đều có thể tự tin sải bước trên con đường của riêng mình, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước.