Bức tranh giáo dục Việt Nam luôn đa sắc, phản ánh sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa những băn khoăn về phương pháp giảng dạy và khát vọng vươn tầm quốc tế. Tuần qua, nhiều câu chuyện nổi bật từ khắp nơi trên cả nước đã vẽ nên một bức tranh sống động về hành trình học tập, giảng dạy và phát triển của ngành giáo dục.

Nền tảng từ Mầm non: Học mà chơi, chơi mà học – Đừng chỉ là hình thức?

Câu chuyện về hoạt động gói bánh chưng ngày Tết cho trẻ mầm non đã khơi dậy một cuộc tranh luận sôi nổi trong cộng đồng phụ huynh. Một phụ huynh bày tỏ sự băn khoăn khi con gái 3 tuổi chủ yếu “ngồi nhìn” cô giáo thao tác, cho rằng hoạt động này mang tính hình thức và lãng phí.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác lại không đồng tình. Thực tế, giáo dục mầm non ngày nay rất chú trọng đến phương pháp học thông qua trải nghiệm. Mục tiêu của hoạt động gói bánh chưng không chỉ là tạo ra một chiếc bánh hoàn chỉnh, mà quan trọng hơn là:

• Kết nối văn hóa và truyền thống: Giúp trẻ hiểu về phong tục ngày Tết cổ truyền, ý nghĩa của chiếc bánh chưng.
• Phát triển kỹ năng sống: Trẻ được tiếp xúc với các nguyên liệu, học cách phối hợp, quan sát, và cảm nhận bằng nhiều giác quan. Dù không tự tay làm được tất cả, việc được chạm vào lá dong, gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, ngửi mùi thơm của bánh khi luộc... đều là những trải nghiệm quý giá.
• Kích thích tư duy và sự tò mò: Đặt câu hỏi về nguồn gốc, cách làm, và ý nghĩa của hoạt động.
• Phát triển kỹ năng xã hội: Học cách làm việc nhóm, chia sẻ và tương tác với cô giáo, bạn bè.

Chìa khóa ở đây là cách thức tổ chức. Thay vì chỉ để trẻ “ngồi nhìn”, giáo viên có thể chia nhỏ các công đoạn phù hợp với lứa tuổi, khuyến khích trẻ tham gia vào những phần đơn giản nhất như rửa lá, vo gạo, hay chỉ đơn giản là cảm nhận nguyên liệu. Hoạt động trải nghiệm không nhất thiết phải tạo ra sản phẩm hoàn hảo, mà giá trị cốt lõi nằm ở quá trình, ở những hạt mầm kiến thức và cảm xúc mà trẻ được gieo vào. Tránh hình thức hóa không có nghĩa là loại bỏ trải nghiệm, mà là làm cho trải nghiệm trở nên có ý nghĩa và phù hợp với sự phát triển của trẻ.

Ghi nhận và Động viên: Trụ cột thầm lặng của Giáo dục

Trong không khí rộn ràng cận Tết, thông tin Hà Nội tạm ứng hơn 35 tỷ đồng để “ứng thưởng” cho giáo viên tại hơn 120 trường THPT theo Nghị định 73 là một tín hiệu đáng mừng. Dù vì lý do khách quan mà giáo viên chưa thể nhận tiền ngay, động thái này thể hiện sự quan tâm và ghi nhận đối với đội ngũ nhà giáo.

Giáo viên là những người thầm lặng cống hiến, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn định hình nhân cách cho thế hệ tương lai. Việc ghi nhận và động viên họ, đặc biệt là thông qua các chính sách đãi ngộ xứng đáng, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc:

• Nâng cao tinh thần và động lực làm việc: Giúp giáo viên cảm thấy được trân trọng, từ đó cống hiến hết mình.
• Thu hút và giữ chân nhân tài: Đảm bảo ngành giáo dục có được những người thầy, người cô giỏi chuyên môn, tâm huyết với nghề.
• Nâng cao chất lượng giáo dục: Khi giáo viên có cuộc sống ổn định và tinh thần thoải mái, họ sẽ có nhiều năng lượng hơn để đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Hy vọng rằng, những chính sách như vậy sẽ được triển khai kịp thời và rộng rãi hơn nữa, không chỉ vào dịp lễ Tết mà còn xuyên suốt cả năm, để thầy cô giáo luôn cảm thấy được quan tâm và hỗ trợ.

Cánh cửa Đại học và Những Câu chuyện Vượt khó: Đa dạng hóa cơ hội, khẳng định ý chí

Mùa tuyển sinh 2026 đang dần hé lộ những thay đổi quan trọng, điển hình là việc Đại học Ngoại thương (FTU) công bố 4 phương thức xét tuyển. Việc đa dạng hóa các phương thức tuyển sinh, từ xét tuyển học bạ kết hợp chứng chỉ quốc tế (như IELTS với yêu cầu từ 24 điểm học bạ trở lên kèm điều kiện), đến các kỳ thi đánh giá năng lực, cho thấy xu hướng tìm kiếm những thí sinh không chỉ giỏi kiến thức mà còn có năng lực toàn diện, khả năng hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, những ngưỡng điểm cao và điều kiện đi kèm cũng phản ánh tính cạnh tranh khốc liệt để vào được các trường đại học hàng đầu. Điều này đặt ra thách thức nhưng cũng là động lực để học sinh nỗ lực không ngừng ngay từ bậc phổ thông.

Trong bối cảnh cạnh tranh đó, câu chuyện của nam sinh Trí Đức, người đã giành được học bổng du học Mỹ gần 10 tỷ đồng, lại càng truyền cảm hứng mạnh mẽ. Trí Đức không chỉ xuất sắc trong học tập mà còn là một người con hiếu thảo, trưởng thành sớm khi phải chăm sóc bố bị tai biến từ năm 11 tuổi. Bài luận về những ngày tháng “tập làm người lớn” của em đã chạm đến trái tim của hội đồng tuyển sinh.

Câu chuyện của Trí Đức là minh chứng hùng hồn rằng cánh cửa đại học, đặc biệt là những cơ hội du học danh giá, không chỉ mở ra cho những người có thành tích học tập xuất sắc, mà còn cho những người có ý chí kiên cường, nghị lực phi thường và khả năng vượt lên hoàn cảnh. Đó là sự kết hợp giữa kiến thức, kỹ năng sống và phẩm chất đạo đức – những yếu tố ngày càng được các trường đại học đánh giá cao.

Kiến thức thực tế: Hơn cả sách vở

Và một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại gợi mở về sự liên kết giữa kiến thức sách vở và thực tiễn: “Tỉnh nào là thủ phủ tôm của cả nước?” Với diện tích nuôi tôm chiếm khoảng 40% cả nước và doanh thu xuất khẩu ước đạt 2,5 tỷ USD, đáp án không khó để tìm ra. Đây là một ví dụ tuyệt vời về việc giáo dục không chỉ gói gọn trong các môn học hàn lâm mà còn cần trang bị cho học sinh những hiểu biết sâu rộng về địa lý, kinh tế, tài nguyên của đất nước mình.

Việc tích hợp kiến thức thực tế, các vấn đề thời sự vào chương trình giảng dạy sẽ giúp học sinh hình thành tư duy phản biện, khả năng liên hệ và ứng dụng kiến thức vào cuộc sống, đồng thời khơi gợi niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lời kết

Từ những hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non, sự ghi nhận dành cho đội ngũ giáo viên, đến những cánh cửa đại học rộng mở và câu chuyện truyền cảm hứng của các em học sinh, giáo dục Việt Nam đang trên đà phát triển và hoàn thiện. Mỗi mảnh ghép đều quan trọng, góp phần tạo nên một hệ thống giáo dục năng động, hướng tới mục tiêu ươm mầm những thế hệ công dân toàn diện, có đủ tri thức, kỹ năng và phẩm chất để xây dựng đất nước.

Hành trình phía trước còn nhiều thử thách, nhưng với sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một tương lai tươi sáng hơn cho giáo dục Việt Nam.