Thi Tin học cấp huyện tiểu học: Con mình vừa qua vòng loại, mình kể lại hết đây

Tuần trước con mình (học lớp 4) vừa thi xong vòng cấp huyện môn Tin học, kết quả khá ổn nên mình ngồi viết lại để chia sẻ cho các phụ huynh và thầy cô đang chuẩn bị cho các con. Đúng dịp gần 20/11, mình cũng muốn gửi lời cảm ơn đến cô giáo Tin của con — người đã luyện cho con từ đầu tháng 9 đến giờ, kiên nhẫn lắm.

Thật ra hồi đầu mình cũng không hiểu thi Tin học cấp huyện tiểu học thi cái gì, cứ nghĩ chắc gõ phím với vẽ Paint là xong. Nhưng khi cô giáo gửi đề cương ôn tập về, mình mới thấy phạm vi rộng hơn mình tưởng nhiều.

Trước khi thi — giai đoạn chuẩn bị mất khoảng 6-8 tuần

Con mình ôn theo lịch cô sắp xếp, mỗi tuần khoảng 3 buổi chiều ở lại trường. Ở nhà mình cũng cho con ngồi máy thêm, nhưng không phải ngồi chơi game mà tập có chủ đích theo từng dạng bài.

Qua quá trình ôn luyện và hỏi han các phụ huynh khác, mình tổng hợp được những dạng bài thi Tin học cấp huyện tiểu học thường gặp nhất cho khối lớp 3-5 như sau:

• Lý thuyết về thiết bị và phần mềm: Nhận biết các bộ phận của máy tính, phân biệt phần cứng/phần mềm, chức năng của từng thiết bị ngoại vi. Dạng này tưởng dễ nhưng nhiều con lẫn lộn giữa RAM với ổ cứng, hay nhầm chức năng của chuột và bàn phím.
• Thao tác với hệ điều hành Windows: Tạo thư mục, đổi tên file, sao chép/di chuyển file, tìm kiếm tệp. Phần này thi thực hành nên con phải thật thục, thao tác chậm là mất điểm ngay vì thời gian khá eo hẹp.
• Word/soạn thảo văn bản: Gõ đoạn văn theo mẫu, căn lề, chỉnh font chữ, cỡ chữ, in đậm/nghiêng/gạch chân. Lớp 4-5 còn thêm phần kẻ bảng đơn giản.
• Paint hoặc phần mềm đồ họa: Vẽ hình theo yêu cầu, tô màu, dùng các công cụ cơ bản. Dạng này thường có trong đề lý thuyết dưới dạng câu hỏi nhận biết công cụ.
• Bài toán tư duy lập trình/thuật toán: Đây là phần mình thấy nhiều con bị điểm kém nhất. Thường là các bài về Scratch hoặc bài toán logic đơn giản — sắp xếp các bước theo đúng thứ tự để hoàn thành một nhiệm vụ.

Trong phòng thi — những điều con mình rút ra

Đề thi thường chia hai phần: lý thuyết (trắc nghiệm) và thực hành trên máy. Phần lý thuyết con làm tương đối nhanh vì đã ôn kỹ, nhưng phần thực hành thì con bị mất thời gian ở bước lưu file — quên mất là phải lưu đúng tên file và đúng thư mục theo yêu cầu đề bài. May mà còn kịp sửa.

Mình dặn con trước khi vào phòng thi mấy điều mà cô giáo cũng từng nhắc:

• Đọc kỹ yêu cầu trước khi làm, đặc biệt phần tên file và nơi lưu.
• Làm phần chắc chắn trước, phần lập trình/thuật toán để sau.
• Không mày mò quá lâu một câu — nếu kẹt quá 3 phút thì bỏ qua làm câu khác rồi quay lại.
• Kiểm tra lại file đã lưu chưa trước khi báo cán bộ coi thi.

Sau khi thi — cảm nhận thật lòng

Con về kể lại đề, mình ngồi nghe mà thấy hồi hộp hơn cả con. Có một câu hỏi về chức năng của phím Backspace so với phím Delete mà con nói bạn ngồi cạnh còn nhìn sang hỏi thầm — câu này nghe vô lý nhưng thật ra nhiều con hay nhầm.

Kết quả thì con qua được vòng huyện, nhưng điểm không phải cao nhất. Phần thuật toán/Scratch con bị trừ vì chưa hiểu sâu về vòng lặp. Cô giáo bảo đây là phần phân loại thật sự giữa các con ở vòng tỉnh — nên nếu ai đang chuẩn bị cho vòng tiếp theo thì nên đầu tư thêm vào phần này.

Mình cũng thấy việc cho con tiếp xúc với máy tính thường xuyên ở nhà quan trọng hơn là học chay lý thuyết. Con nào quen tay với bàn phím, quen thao tác với cửa sổ Windows thì làm bài nhanh hơn hẳn — phần đó không cần thông minh gì, chỉ cần quen.

Mọi người có con đang chuẩn bị thi Tin học cấp huyện tiểu học thì chia sẻ thêm với mình nhé, đặc biệt là các bạn ở vùng khác xem đề có khác nhiều không. Mình thấy mỗi huyện mỗi tỉnh đề có thể khác nhau nên kinh nghiệm từ nhiều nơi sẽ rất có ích cho cả nhà.