Ôn thi học sinh giỏi cấp trường tháng 10: Bắt đầu từ đâu khi thời gian chỉ còn tính bằng tuần?

Tháng 10 năm nào cũng vậy, mình thấy nhiều bạn rơi vào trạng thái vừa lo giữa kỳ vừa lo thi học sinh giỏi, không biết ưu tiên cái nào trước. Hồi mình thi cấp trường năm lớp 10, cũng loay hoay đúng kiểu đó — ôn chưa xong phần này đã nghĩ đến phần kia, cuối cùng cái gì cũng dở dang. Sau này nhìn lại, mình thấy vấn đề không phải thiếu tài liệu hay thiếu thời gian, mà là thiếu một cái khung ôn tập rõ ràng ngay từ đầu.

Bài này mình muốn chia sẻ lại cách mình và một số anh chị khóa trên đã tiếp cận ôn thi học sinh giỏi cấp trường tháng 10 — giai đoạn mà thời gian thực sự rất eo hẹp nhưng không phải là không làm được gì.

Hiểu rõ mình đang ở đâu trước khi ôn

Bước đầu tiên mà hầu hết mọi người hay bỏ qua là ngồi xuống đánh giá thật thật xem mình đang ở đâu so với yêu cầu đề thi cấp trường môn mình chọn. Đề thi học sinh giỏi cấp trường thường sẽ có phần kiến thức cơ bản trong chương trình và một phần mở rộng, nâng cao — tỉ lệ hai phần này tùy trường, tùy môn, nhưng phần cơ bản thường chiếm không dưới 50-60% điểm.

Mình hay gợi ý các em làm thử một đề của năm trước (nếu trường có lưu lại hoặc xin thầy cô) không phải để được điểm cao ngay, mà để biết mình đang mất điểm ở dạng nào: thiếu lý thuyết nền, hay làm được lý thuyết nhưng bí khi gặp bài biến thể? Hai cái đó cần cách xử lý hoàn toàn khác nhau.

Lộ trình ôn thi học sinh giỏi cấp trường tháng 10 theo từng tuần

Giả sử vòng thi cấp trường rơi vào khoảng cuối tháng 10 đến đầu tháng 11 (chỉ mang tính tham khảo vì mỗi trường mỗi khác), thì từ bây giờ các bạn còn khoảng 3-4 tuần. Mình chia thành ba giai đoạn:

1. Tuần 1 — Bịt lỗ hổng kiến thức cơ bản: Tập trung vào các chủ đề trọng tâm của học kỳ 1 năm nay và phần cuối chương trình năm trước (nếu có). Đừng nhảy ngay vào bài khó — nền không chắc thì bài nâng cao làm cũng chỉ may rủi.
2. Tuần 2 — Làm quen dạng bài nâng cao: Chọn 3-5 dạng bài thường xuất hiện trong đề học sinh giỏi cấp trường môn mình ôn. Mỗi dạng không cần làm 20 bài, làm 5-7 bài chắc chắn, phân tích kỹ cách nghĩ hơn là chạy số lượng.
3. Tuần 3 — Luyện đề và rà soát: Làm đề hoàn chỉnh trong điều kiện thi thật (đúng giờ, không mở sách). Sau đó ngồi chấm lại, ghi chép những chỗ sai do hiểu sai hay do cẩu thả để tuần cuối không lặp lại.

Tuần cuối trước thi thì nhẹ nhàng thôi — xem lại những ghi chú sai, không nên nhồi thêm kiến thức mới vì lúc này não cần ổn định chứ không cần nạp thêm.

Những lỗi hay gặp khi ôn gấp tháng 10

Mình thấy nhiều bạn bị một trong những cái bẫy này, nhắc để mọi người tránh:

• Ôn theo kiểu đọc lại vở — cảm giác rất chăm chỉ nhưng thực ra không luyện được kỹ năng làm bài.
• Chọn tài liệu quá khó so với trình độ hiện tại — mua sách luyện thi chuyên rồi bỏ giữa chừng vì không hiểu, vừa tốn tiền vừa mất tự tin.
• Không phân bổ thời gian cho môn thi giữa kỳ — thi học sinh giỏi quan trọng nhưng điểm giữa kỳ sụt cũng ảnh hưởng học bạ, cần cân đối.
• Ôn một mình hoàn toàn mà không hỏi thầy cô — đặc biệt với dạng bài mình không hiểu tại sao sai, tự ngồi nghĩ mãi đôi khi chỉ càng rối thêm.

Nên tìm tài liệu ở đâu?

Thật ra với vòng cấp trường, tài liệu không cần quá cao siêu. Đề các năm trước của chính trường mình là nguồn tốt nhất — xin thầy cô bộ môn hoặc hỏi các anh chị khóa trên. Ngoài ra, đề học sinh giỏi cấp huyện/tỉnh các năm gần đây cũng là nguồn tham khảo hay, thường có thể tìm thấy trên các trang giáo dục hoặc nhóm học tập theo môn.

Sách tham khảo thì nên chọn loại có hướng dẫn giải chi tiết chứ không phải chỉ có đáp án. Học sinh giỏi không cần làm đúng đáp án — cần hiểu được tại sao cách làm đó đúng thì mới ứng dụng được vào bài biến thể.

Còn nếu bạn đang vừa lo ôn thi học sinh giỏi cấp trường tháng 10 vừa căng đầu với đề cương giữa kỳ, mình thật sự hiểu cảm giác đó. Cách mình vượt qua là buổi sáng ưu tiên môn thi học sinh giỏi khi đầu còn tỉnh, buổi tối ôn giữa kỳ theo đề cương — không trộn lẫn để tránh rối loạn.

Mọi người có môn nào đang ôn hoặc có kinh nghiệm gì khác thì chia sẻ thêm nhé, mình rất muốn nghe — biết đâu cách của các bạn còn hay hơn!