Học hè môn GDCD: Ôn lại hay học trước — anh chia sẻ thật sau 3 năm THPT

Hè vừa bắt đầu, điểm thi cũng vừa ra, và câu hỏi mà mấy đứa em hay nhắn hỏi anh nhất lúc này là: học hè môn GDCD thì nên làm gì? Ôn lại kiến thức cũ hay tranh thủ học trước chương trình năm tới? Câu trả lời không đơn giản là một trong hai — anh sẽ chia sẻ thật từ trải nghiệm của chính mình và mấy đứa bạn cùng khóa.

Tại sao GDCD lại dễ bị bỏ qua trong hè?

Thực ra không phải học sinh nào cũng chủ động ôn GDCD trong hè — phần lớn là do tâm lý coi đây là môn phụ, học thuộc lòng là xong. Anh hồi lớp 10 cũng vậy, cứ nghĩ sang năm mới học cũng được, kết quả là đầu năm lớp 11 bị hổng kiến thức nền về pháp luật từ chương trình lớp 10, ảnh hưởng khá nhiều khi học các bài về quyền và nghĩa vụ công dân.

Điều anh nhận ra là GDCD thực ra có tính hệ thống hơn mình tưởng. Các khái niệm ở lớp 10 — đặc biệt phần triết học và đạo đức — là nền để hiểu phần pháp luật ở lớp 11, 12. Nếu học vẹt hết rồi quên sạch trong hè thì đầu năm mới khá vất vả.

Anh gợi ý lộ trình học hè môn GDCD theo từng khối

Nếu em vừa xong lớp 10, chuẩn bị lên lớp 11

Đây là giai đoạn quan trọng nhất để đầu tư vào nền. Chương trình lớp 10 có phần triết học khá trừu tượng — vật chất, ý thức, vận động, phát triển... nhiều bạn học xong thi xong là quên hết. Nhưng khi lên lớp 11, đặc biệt các bài về chính sách của Nhà nước, nếu không hiểu khái niệm nền thì rất dễ nhầm lẫn.

Anh khuyên các em nên dành khoảng 2–3 tuần đầu hè để:

• Đọc lại phần tóm tắt lý thuyết các bài đã học lớp 10, đặc biệt chương 1 và chương 2 (phần triết học và đạo đức)
• Tự tóm tắt lại bằng sơ đồ tư duy — không cần quá cầu kỳ, chỉ cần nắm được các từ khóa chính
• Xem trước mục lục chương trình lớp 11 để biết sắp học gì, chủ đề nào liên quan đến thời sự

Học trước chương trình mới ở giai đoạn này anh không khuyến khích đọc kỹ quá — vì sách giáo khoa GDCD thỉnh thoảng có cập nhật nội dung theo chương trình mới, đọc trước mà sai bản thì loạn. Thay vào đó, đọc báo, theo dõi tin tức về chính sách, pháp luật trong hè còn hữu ích hơn nhiều. GDCD thực ra rất gần với đời sống, cái thiếu của đa số học sinh là không biết liên hệ lý thuyết với thực tế.

Nếu em vừa xong lớp 11, chuẩn bị bước vào lớp 12

Lớp 12 là năm thi tốt nghiệp, và GDCD là môn thi bắt buộc trong tổ hợp KHXH. Áp lực hoàn toàn khác. Anh bạn cùng phòng thi của anh năm đó ôn GDCD từ hè lớp 11 lên 12 và điểm thi tốt nghiệp thuộc dạng cao nhất lớp — không phải vì bạn ấy thông minh hơn, mà vì bắt đầu sớm hơn.

Việc cần làm trong hè này:

• Hệ thống lại toàn bộ kiến thức lớp 11 — đặc biệt phần pháp luật (hôn nhân gia đình, lao động, hành chính...)
• Tìm đề thi tốt nghiệp các năm trước (có thể tìm tham khảo trên các trang giáo dục) để biết cấu trúc đề, dạng câu hỏi vận dụng cao
• Đọc trước phần lý thuyết cơ bản của chương trình lớp 12 — đặc biệt các bài về pháp luật với đời sống, bình đẳng, dân chủ
• Chú ý các sự kiện chính trị, pháp lý lớn trong năm — đề GDCD thường có câu hỏi liên hệ thực tiễn

Lỗi anh thấy nhiều bạn hay mắc phải

Học hè môn GDCD mà chỉ ngồi chép lại lý thuyết vào vở — cái này anh thấy khá phổ biến nhưng hiệu quả rất thấp. GDCD có nhiều thuật ngữ pháp lý, nếu chỉ chép mà không hiểu thì qua 1–2 tuần là quên hết. Cách tốt hơn là đọc rồi tự giải thích lại bằng lời của mình, hoặc thử đặt ví dụ thực tế minh họa cho từng khái niệm.

Một lỗi khác là bỏ qua phần câu hỏi vận dụng. Đề GDCD hiện nay — nhất là từ khi đổi mới — có xu hướng ra nhiều câu tình huống, yêu cầu phân tích và áp dụng pháp luật vào trường hợp cụ thể. Nếu chỉ học thuộc định nghĩa mà không luyện dạng này thì dễ mất điểm phần phân loại.

Mùa hè thực ra là thời gian hiếm hoi mà mình có thể học chủ động, không bị áp lực tiến độ của trường. Với GDCD, tận dụng khoảng thời gian này để hiểu thật kỹ phần nền — thay vì cố nhồi nhét thật nhiều — sẽ giúp ích rất nhiều cho cả năm học tới.

Ai đã từng có kinh nghiệm học hè môn GDCD theo cách khác — học nhóm, học qua video, hay học qua đọc báo pháp luật — cứ chia sẻ thêm để mọi người cùng tham khảo nhé. Mỗi người một cách, biết đâu lại có phương pháp hay hơn anh nghĩ.