Hè này có nên học trước Lịch sử 12 không? Anh chia sẻ thật sau khi đã trải qua

Hồi tháng 7 năm ngoái, sau khi có điểm thi tốt nghiệp, anh ngồi nhìn lại cả năm lớp 12 và thấy có một thứ mình làm đúng nhất — đó là dùng mùa hè trước năm lớp 12 để chuẩn bị môn Lịch sử. Không phải học theo kiểu nhồi nhét, mà là làm quen trước với cấu trúc chương trình để khi vào năm học chính thức không bị hụt hơi. Nên nếu các em đang phân vân học hè lớp 12 môn Lịch sử có đáng không, anh sẽ kể thật từ trải nghiệm của mình.

Chương trình Lịch sử 12 nặng hơn bạn nghĩ

Nhiều bạn lớp 11 vừa xong kỳ thi nghĩ Lịch sử 12 chỉ là học thuộc lòng rồi thi, không cần chuẩn bị gì trước. Anh cũng từng nghĩ vậy — và đó là sai lầm khiến học kỳ 1 của anh khá chật vật.

Thực tế chương trình Lịch sử 12 bao gồm hai mảng lớn: lịch sử thế giới (từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến cuối thế kỷ 20) và lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 2000. Hai mảng này có khối lượng sự kiện, mốc thời gian, tên người, tên địa danh cực kỳ dày đặc. Nếu bước vào năm học mà không có nền tảng gì, bạn sẽ thấy mỗi bài học là một đống số liệu và tên gọi rời rạc, không có mạch để bám vào.

Điểm thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học đều có môn Lịch sử trong tổ hợp C00 và một số tổ hợp xã hội khác. Điểm chuẩn các ngành khối C dao động khá rộng (chỉ mang tính tham khảo), nhưng điểm Lịch sử thường là môn phân hóa — bạn nào nắm bản chất thì điểm cao hơn rõ ràng so với bạn chỉ học vẹt.

Nên học hè theo hướng nào — anh làm theo cách này

Anh không khuyên các em ngồi học thuộc từng trang sách từ mùa hè. Làm vậy vừa mau quên, vừa chán. Cách anh làm khi học hè lớp 12 môn Lịch sử là chia thành 3 việc nhỏ, mỗi việc không tốn quá nhiều thời gian nhưng hiệu quả tích lũy rất rõ:

• Đọc lướt sách giáo khoa một lần — không cần nhớ hết, chỉ cần biết chương trình có những phần nào, phần nào nặng hơn. Anh đọc mỗi ngày khoảng 30 phút, khoảng 3–4 tuần thì xong lượt đầu.
• Vẽ sơ đồ tư duy cho từng giai đoạn lớn — ví dụ giai đoạn 1930–1945 của Việt Nam có những sự kiện chính nào, quan hệ nhân quả ra sao. Vẽ bằng tay vào vở, không cần đẹp, cần đúng mạch.
• Xem thêm tài liệu ngắn bên ngoài — một số kênh YouTube có các video tóm tắt lịch sử Việt Nam khá dễ nhìn, giúp hình dung bức tranh toàn cảnh trước khi đi vào chi tiết SGK.
• Ghi lại những gì còn mơ hồ — đây là bước nhiều người bỏ qua. Cứ chỗ nào đọc mà không hiểu tại sao sự kiện xảy ra, ghi lại để hỏi thầy cô khi vào năm học, hoặc tự tìm hiểu thêm.

Cách này không đòi hỏi ngồi học cả ngày. Anh vẫn có hè để nghỉ ngơi, đi chơi với bạn bè, nhưng mỗi ngày dành ra một khoảng nhỏ để làm quen dần với tài liệu. Đến khi vào học kỳ 1, anh không bị cảm giác xa lạ với bài mới.

Lỗi hay gặp khi học hè môn Lịch sử

Anh thấy nhiều bạn học hè theo kiểu sai, dẫn đến không có hiệu quả hoặc còn tệ hơn là bị nản từ sớm. Một trong những lỗi phổ biến nhất là cố học thuộc ngay từ đầu hè — học thuộc mà chưa hiểu bối cảnh thì quên rất nhanh, chỉ sau 2–3 tuần là mất gần hết. Học thuộc nên để đến gần kỳ thi, còn hè là thời gian để hiểu và định hình khung.

Lỗi thứ hai là chỉ đọc sách giáo khoa mà không làm gì với thông tin đó. Đọc xong, gấp sách lại là quên. Phải làm gì đó với thông tin — vẽ sơ đồ, viết tóm tắt, kể lại cho người khác nghe — thì mới giữ lại được.

Lỗi thứ ba, và anh thấy này khá buồn cười nhưng thật, là học quá nhiều trong hè đến mức vào năm học lại chủ quan. Một số bạn học hè cật lực, đến tháng 9 thấy bài quen quen nên lơ là không ôn tiếp — rồi đến thi lại bị điểm thấp vì kiến thức đã phai. Học hè chỉ là bước đệm, không phải đích đến.

Nếu bây giờ mới bắt đầu thì làm gì trước?

Tháng 7 này điểm thi vừa ra, nhiều em đang lo phúc khảo, xét tuyển bổ sung hoặc chuẩn bị nhập học. Nếu em vừa lên lớp 12 năm tới và đang có thời gian rảnh trong hè, anh gợi ý bắt đầu từ phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919–1945 — đây là phần nền tảng, hiểu phần này tốt thì các giai đoạn sau dễ bám hơn nhiều. Không cần làm bài tập hay đề thi ngay, chỉ cần đọc và hiểu câu chuyện trước.

Còn nếu em đang chuẩn bị thi lại hoặc xét tuyển bổ sung thì lại là câu chuyện khác — lúc đó cần tập trung ôn các dạng câu hỏi hay ra, không phải đọc rộng.

Anh nghĩ học hè lớp 12 môn Lịch sử theo cách đúng đắn là hoàn toàn xứng đáng với thời gian bỏ ra. Không cần học nhiều, cần học đúng cách. Mùa hè ngắn nhưng nếu tận dụng tốt, vào năm học sẽ thấy nhẹ đầu hơn hẳn so với các bạn bắt đầu từ con số 0 vào tháng 9.

Các anh chị khác hoặc thầy cô có cách ôn hè môn Lịch sử hiệu quả hơn thì cứ chia sẻ thêm xuống bên dưới, anh cũng muốn học thêm từ mọi người.