Chỉ còn 2 tuần thi giữa kỳ — ôn tập giữa học kỳ 1 môn Lịch sử 12 sao cho không bị 'chìm' trong sự kiện?

Mình học khóa trước, năm ngoái cũng đúng thời điểm này là bắt đầu hoảng vì Lịch sử 12 có quá nhiều thứ để nhớ mà không biết bắt đầu từ đâu. Giờ ngồi nhìn lại thì thấy cái cách mình ôn hồi đó có vài điểm khá ổn, muốn chia sẻ lại để các bạn đang chuẩn bị thi giữa kỳ có thể tham khảo.

Với đặc thù của ôn tập giữa học kỳ 1 môn Lịch sử 12, phần thi thường rơi vào các chương đầu — chủ yếu xoay quanh lịch sử thế giới hiện đại sau năm 1945 và các giai đoạn cách mạng Việt Nam. Khối lượng không nhỏ, nhưng nếu ôn đúng cách thì 2 tuần là đủ để vào phòng thi tự tin.

Xác định đúng trọng tâm trước khi ôn

Đây là bước quan trọng nhất mà nhiều bạn hay bỏ qua vì cứ nghĩ học đều tất cả mới chắc. Thực ra không cần thế. Việc đầu tiên là hỏi giáo viên bộ môn về đề cương giữa kỳ — thầy cô thường sẽ cho biết phạm vi bài nào, dạng đề trắc nghiệm hay tự luận, có phần nào chiếm điểm nhiều hơn không.

Nếu trường chưa phát đề cương chính thức, mình có một cách để tự xác định trọng tâm: xem lại các bài kiểm tra 15 phút, bài kiểm tra miệng trong gần 2 tháng qua — thầy cô hỏi gì nhiều thì đó thường là chỗ ra đề. Mình hồi đó làm vậy và đoán trúng khoảng 70% nội dung đề giữa kỳ.

Phương pháp ôn tập giữa học kỳ 1 môn Lịch sử 12 theo từng tuần

Mình chia thành 2 giai đoạn rõ ràng, không gộp chung:

Tuần đầu — Hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ

Lịch sử 12 có đặc điểm là sự kiện dày đặc, mốc thời gian nhiều, nếu học theo kiểu đọc thuộc từng dòng SGK thì cực kỳ mau quên. Cách mình áp dụng là vẽ sơ đồ tư duy theo từng chủ đề lớn, không phải theo từng bài.

• Mỗi chủ đề lớn (ví dụ: Quan hệ quốc tế sau 1945, Liên Xô và các nước Đông Âu, Cách mạng Việt Nam giai đoạn đầu...) vẽ một sơ đồ riêng.
• Trong sơ đồ chỉ ghi ý chính: sự kiện — thời gian — kết quả/ý nghĩa. Không chép lại nguyên văn SGK.
• Dùng màu khác nhau để phân biệt nội dung trong nước và quốc tế — cái này giúp não phân loại nhanh hơn khi làm bài.
• Mỗi tối dành 30 phút ôn lại sơ đồ đã vẽ, không xem SGK — cố nhớ, chỗ nào quên mới lật lại.

Tuần này không cần làm đề, chỉ tập trung nhớ khung xương kiến thức. Mình biết nhiều bạn sẽ nóng ruột muốn làm đề ngay, nhưng nếu chưa có nền thì làm đề cũng không học được gì nhiều.

Tuần thứ hai — Luyện đề và xử lý lỗi sai

Sang tuần này mới bắt đầu làm đề. Ưu tiên đề của chính trường mình qua các năm trước nếu có, hoặc đề các trường trong tỉnh. Đừng làm đề trên mạng một cách bừa bãi vì mỗi trường có phong cách ra đề khác nhau — có nơi nặng về mốc thời gian, có nơi lại hỏi nhiều về ý nghĩa, bài học lịch sử.

Khi làm đề, mình có một nguyên tắc: sai câu nào thì viết lại lý do vì sao sai, không phải chỉ gạch đáp án đúng rồi thôi. Ví dụ sai vì nhầm mốc năm, hay sai vì không phân biệt được hai sự kiện tương tự nhau — ghi rõ ra để lần sau không lặp lại đúng lỗi đó.

Những lỗi hay gặp khi ôn Lịch sử 12 giai đoạn này

• Học thuộc lòng nhưng không hiểu mạch: Hay gặp ở phần lịch sử thế giới — nhớ được tên sự kiện nhưng không biết nó xảy ra trong bối cảnh nào, dẫn đến nhầm lẫn khi đề hỏi theo hướng phân tích.
• Bỏ qua phần ý nghĩa lịch sử: Phần này hay ra trong đề tự luận hoặc dạng câu hỏi nhận định trong trắc nghiệm. Nhiều bạn chỉ học diễn biến mà quên ý nghĩa.
• Không phân biệt được các giai đoạn: Ví dụ nhầm lẫn giữa các giai đoạn của phong trào giải phóng dân tộc, hoặc nhầm mốc hoạt động của các tổ chức quốc tế.
• Ôn quá dàn trải vào những ngày cuối: 2-3 ngày trước thi mà vẫn đang cố nhồi thêm bài mới thì rất phản tác dụng. Giai đoạn đó chỉ nên xem lại sơ đồ đã vẽ và ôn những chỗ còn hay quên.

Một điều nữa mình muốn nhắc là đừng xem nhẹ phần trình bày trong tự luận. Dù kiến thức đúng nhưng viết lộn xộn, không có ý dẫn, không có kết luận đoạn thì điểm cũng bị trừ khá nhiều. Tập trả lời theo cấu trúc: nêu sự kiện — phân tích ngắn — rút ra ý nghĩa, quen rồi sẽ thấy viết nhanh hơn nhiều.

Còn 2 tuần, thực ra vẫn đủ thời gian nếu ôn có kế hoạch. Phần ôn tập giữa học kỳ 1 môn Lịch sử 12 không đòi hỏi phải nhớ hết mọi chi tiết trong SGK — quan trọng là nắm được mạch sự kiện và biết phân tích theo yêu cầu đề.

Bạn nào có kinh nghiệm ôn khác hoặc đang dùng tài liệu gì hiệu quả thì chia sẻ thêm nhé, mình thấy học Sử mà có người cùng trao đổi thì nhớ lâu hơn hẳn so với tự ôn một mình.