Đề cương giữa kỳ 1 Hóa học 10 — Mình đã ôn như thế này và thi được điểm khá

Trước khi thi: Mình xác định trọng tâm từ đề cương giữa kỳ 1 Hóa học 10

Hồi đầu tháng 10, khi thầy giáo thông báo lịch kiểm tra giữa kỳ, mình hoảng thật sự vì chương trình Hóa 10 (bộ Kết nối tri thức) năm nay khác hẳn những gì mình nghe anh chị khóa trước kể. Cấu trúc nguyên tử, bảng tuần hoàn, liên kết hóa học — nghe thì quen nhưng học xong vẫn mù tịt không biết thi cái gì trọng tâm.

Cái đầu tiên mình làm là xin đề cương từ thầy, rồi ngồi đối chiếu lại với vở ghi và sách giáo khoa. Mình nhận ra rằng đề cương giữa kỳ 1 Hóa học 10 thường tập trung vào khoảng 3 chương lớn — tùy trường sẽ có thể khác nhau một chút, nhưng phổ biến nhất là:

• Chương 1 — Nguyên tử: cấu tạo nguyên tử, số hiệu nguyên tử, số khối, đồng vị, nguyên tử khối trung bình
• Chương 2 — Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học: cấu trúc bảng tuần hoàn, xu hướng biến đổi tính chất trong chu kỳ và nhóm, ý nghĩa vị trí nguyên tố
• Chương 3 — Liên kết hóa học: liên kết ion, liên kết cộng hóa trị, quy tắc octet, độ âm điện, phân loại liên kết

Mình không ôn theo kiểu đọc lại từ đầu đến cuối sách vì thực ra cách đó rất tốn thời gian mà nhớ không được lâu. Thay vào đó, mình gạch chân những phần thầy nhấn mạnh trên lớp, sau đó tự viết lại sơ đồ tư duy cho từng chương — chỉ mất khoảng 1 tối cho mỗi chương thôi.

Dạng bài thường gặp và chỗ mình hay bị nhầm

Phần lý thuyết thì có thể học thuộc được, nhưng phần bài tập mới là chỗ mình mất điểm oan nhất. Sau khi làm một số đề thử, mình nhận ra có mấy dạng xuất hiện gần như ở đề nào cũng có:

1. Tính nguyên tử khối trung bình từ % đồng vị: dạng này công thức đơn giản nhưng hay bị nhầm khi đề cho số lượng nguyên tử thay vì phần trăm — cần đọc kỹ đề.
2. Xác định vị trí nguyên tố trong bảng tuần hoàn từ cấu hình electron: phần này mình phải viết cấu hình electron đúng trước, rồi mới xác định ô, chu kỳ, nhóm. Sai cấu hình là sai hết cả câu.
3. So sánh tính kim loại/phi kim, độ âm điện, bán kính nguyên tử: loại câu này thường xuất hiện ở trắc nghiệm, cần nhớ xu hướng biến đổi theo chu kỳ và theo nhóm.
4. Phân loại liên kết hóa học dựa vào hiệu độ âm điện: cần thuộc ngưỡng phân loại (liên kết cộng hóa trị không cực, có cực, hay liên kết ion).

Chỗ mình bị trừ điểm nhiều nhất là phần viết cấu hình electron. Mình hay quên phân lớp 3d điền trước 4s hay sau, lúc thi bị áp lực nên viết sai mấy nguyên tố ở giai đoạn chuyển tiếp. Sau khi thi xong mình mới nhớ ra — tiếc thật. Nếu bạn nào đang ôn thì lưu ý kỹ phần này, luyện viết đi viết lại cho thuộc tay.

Trong phòng thi: Chiến thuật làm bài thực tế

Đề Hóa 10 giữa kỳ ở trường mình gồm cả trắc nghiệm lẫn tự luận. Phần trắc nghiệm mình làm trước vì nhanh, câu nào không chắc thì khoanh tạm rồi đánh dấu lại. Tuyệt đối không ngồi cắn bút một câu quá lâu vì mất thời gian cho cả bài.

Với phần tự luận, mình học được thói quen viết rõ từng bước: ghi công thức, thay số, tính toán, kết luận — dù câu đó có vẻ đơn giản. Lý do là thầy cô chấm theo từng bước, nếu kết quả sai nhưng phương pháp đúng vẫn có thể được điểm thành phần. Hồi lớp 9 mình không biết điều này nên hay bỏ bước giữa, mất điểm oan mãi.

Một điều nữa là đừng để trống câu tự luận dù không chắc. Mình hay viết ít nhất công thức liên quan vào, đôi khi cũng được thầy cho 0.25–0.5 điểm, cộng lại cũng đáng.

Sau khi thi xong — Nhìn lại để rút kinh nghiệm

Lần này mình được điểm khá, không phải xuất sắc, nhưng so với kỳ vọng của bản thân thì ổn. Điều mình rút ra là ôn tập theo đề cương giữa kỳ 1 Hóa học 10 một cách có chọn lọc — tập trung vào dạng bài hay ra, không cố nhồi tất cả — hiệu quả hơn rất nhiều so với đọc lại sách từ đầu.

Nếu bạn nào đang chuẩn bị thi giữa kỳ tháng 10 này, mình nghĩ nên bắt đầu từ việc xin đề cương chính thức của trường (vì mỗi trường cắt chương trình khác nhau), rồi lọc ra dạng bài ưu tiên, sau đó luyện bài tập nhiều hơn là học thuộc lý thuyết suông. Phần lý thuyết mình chỉ cần hiểu đủ để làm bài — không cần học thuộc từng chữ trong sách.

Bạn nào có kinh nghiệm ôn Hóa 10 giữa kỳ theo cách khác, hoặc trường bạn ra dạng đề đặc biệt hơn, comment xuống bên dưới đi — mình đang tổng hợp thêm để ôn cuối kỳ nữa.