Chuẩn bị năm học mới Lịch sử 10 — mình cần ôn lại những gì để không bị hổng ngay từ đầu?

Mình đang loay hoay với việc chuẩn bị năm học mới Lịch sử 10 mà không biết nên bắt đầu từ đâu. Tựu trường khoảng 29/8 rồi mà mình vẫn chưa có kế hoạch gì cụ thể, cứ thấy lo lo kiểu... Lịch sử 10 nghe nói là khác hẳn so với hồi lớp 9, kiến thức trải dài từ thời tiền sử tới cận đại, tư duy cũng yêu cầu cao hơn nhiều. Mình sợ vào năm học mà bị hổng ngay từ bài đầu thì rất khó theo kịp về sau.

Mình hỏi mấy anh chị khóa trên thì được biết chương trình Lịch sử lớp 10 (theo bộ sách mới — Chân trời sáng tạo hoặc Kết nối tri thức) có cách tiếp cận khá khác: không chỉ học sự kiện theo trình tự mà còn yêu cầu hiểu bối cảnh, nguyên nhân — hệ quả, và thậm chí phân tích tài liệu lịch sử. Nghe vậy mình càng thấy cần phải chuẩn bị kỹ hơn, chứ không phải cứ chờ vào lớp rồi học từ đầu như mọi năm.

Kiến thức nền nào mình đang lo là đã quên hết?

Sau một hè dài, mình cảm giác nhiều thứ từ lớp 9 đã bay đi khá nhiều. Lịch sử lớp 9 có một số mảng liên quan trực tiếp đến lớp 10 nếu hiểu theo hướng bổ trợ tư duy như: cách đọc lược đồ, bảng niên đại, cách xác định mốc thời gian của các giai đoạn lịch sử thế giới. Những kỹ năng đó mình thấy mình đang rất yếu vì hồi thi vào 10 chỉ tập trung vào môn chính, không để ý Lịch sử mấy.

Điều mình lo nhất là phần lịch sử thế giới cổ - trung đại — nghe nói đây là nội dung lớn trong chương trình 10. Mình gần như không có nền tảng gì từ trước về La Mã, Hy Lạp cổ đại, hay các nền văn minh phương Đông. Hồi THCS mình chỉ học sơ qua, giờ vào 10 có vẻ phải hiểu sâu hơn nhiều.

Mình đã thử làm gì trước khi hỏi ở đây

Tuần trước mình có ngồi lật lại cuốn sách Lịch sử 9 để xem phần nào liên quan, rồi thử lên xem trước mục lục của sách Lịch sử 10 (bộ Kết nối tri thức mà trường mình dùng). Nhìn vào thấy các chủ đề lớn như:

• Lịch sử và sử học (chương mở đầu, khá lạ vì mình chưa học kiểu này bao giờ)
• Văn minh thế giới cổ đại — Ai Cập, Lưỡng Hà, Hy Lạp, La Mã
• Các cuộc cách mạng tư sản và chuyển biến lớn ở châu Âu
• Lịch sử Việt Nam thời kỳ đầu dựng nước và giữ nước

Mình thử đọc trước chương đầu về lịch sử và sử học thì bị vấp ngay ở phần phân loại nguồn sử liệu — sơ cấp, thứ cấp, tài liệu hiện vật... Mình không hiểu tại sao cần phân loại như vậy và cách vận dụng vào bài học cụ thể như thế nào. Thử tìm vài bài giải thích trên mạng nhưng đọc vẫn còn mơ hồ lắm.

Mình cũng có lập một danh sách nhỏ những thứ mình nghĩ cần ôn lại trước khi năm học bắt đầu, nhưng không chắc mình đang ưu tiên đúng:

• Kỹ năng đọc và phân tích lược đồ lịch sử
• Cách lập bảng so sánh sự kiện, nhân vật lịch sử
• Nắm lại các mốc thời gian lớn của lịch sử thế giới cổ đại (mình hay nhầm)
• Cách viết đoạn văn phân tích lịch sử — vì nghe nói thi theo hướng mới không chỉ học thuộc nữa

Nhưng mà mình không biết trong số này cái nào thực sự cần thiết nhất để chuẩn bị năm học mới Lịch sử 10 cho tốt, hay là mình đang lo quá mức và thực ra vào lớp thầy/cô sẽ giảng từ đầu hết?

Câu hỏi cụ thể mình muốn hỏi mọi người

Có anh/chị nào đã học qua Lịch sử 10 rồi, hoặc đang dạy môn này, có thể cho mình biết:

• Kiến thức từ cấp 2 có thực sự được dùng lại không, hay chương trình 10 gần như bắt đầu hoàn toàn mới?
• Phần nào trong chương trình lớp 10 là khó nhất và nên chuẩn bị trước?
• Có nên đọc trước sách giáo khoa hay chỉ cần nắm kỹ năng tư duy lịch sử là đủ?
• Cách ôn tập hiệu quả trong vài tuần còn lại trước tựu trường là gì?

Mình đang rất muốn vào năm học mới không bị bỡ ngỡ, nhất là với môn này vì mình chưa bao giờ thấy mình giỏi Lịch sử. Nếu ai có kinh nghiệm hoặc tài liệu ôn tập phù hợp thì chia sẻ với mình với nhé — mình đang thật sự cần!