Bé học bài toán phép cộng trong phạm vi 10 sao cho nhanh thuộc, không nhầm lẫn — chia sẻ từ mẹ đã qua giai đoạn này

Năm ngoái con mình vào lớp 1, cũng đúng dịp khai giảng tháng 9, mình gần như mất ăn mất ngủ vì không biết dạy con học toán thế nào cho đúng cách. Cô giáo dạy trên lớp thì con nghe, về nhà hỏi lại là ngơ ngác. Đặc biệt phần bài toán phép cộng trong phạm vi 10 — nghe có vẻ đơn giản nhưng thực ra với trẻ 6 tuổi thì đây là nền tảng cực kỳ quan trọng, và nếu không học đúng cách ngay từ đầu, bé sẽ bị lệch tư duy về sau.

Mình đã thử nhiều cách, hỏi các mẹ trong nhóm phụ huynh, đọc tài liệu, rồi dần dần tìm ra một lộ trình phù hợp với con. Chia sẻ lại ở đây, ai thấy phù hợp thì thử nhé.

Tại sao bé hay nhầm lẫn khi học phép cộng?

Cái lỗi mình thấy phổ biến nhất là dạy bé thuộc lòng kết quả mà không để bé hiểu tại sao 3 + 4 = 7. Bé học vẹt được vài hôm rồi quên, hoặc nhớ nhầm chỗ này sang chỗ kia. Con mình hồi đầu cũng vậy, cứ bị nhầm 6 + 3 với 7 + 2, vì hai cái đều ra 9 mà bé không hình dung được.

Lý do chính là trẻ lớp 1 tư duy còn rất cụ thể — các bé cần nhìn thấy hoặc chạm được vào đồ vật thì mới hiểu số. Bắt ngồi nhìn bảng cộng rồi đọc thuộc là cách nhanh nhất để bé ghét toán.

Lộ trình mình đã dùng để dạy con

Bước 1 — Dùng đồ vật thật trước, số sau

Mình bắt đầu bằng những thứ trong nhà: hạt đậu, cúc áo, viên bi, thậm chí kẹo. Đặt 4 viên kẹo sang một bên, 3 viên sang bên kia, rồi để con tự gộp lại và đếm. Làm như vậy khoảng 1-2 tuần đầu, chưa cần viết số, chỉ cần bé cảm nhận được ý nghĩa của việc cộng là gộp lại.

Bước 2 — Vẽ chấm tròn thay vì dùng ngón tay

Nhiều bé có thói quen đếm ngón tay khi làm bài toán phép cộng trong phạm vi 10. Về lâu dài thói quen này không tốt vì bé sẽ phụ thuộc, lên lớp 2-3 làm phép tính lớn hơn sẽ bị mất. Mình dạy con chuyển sang vẽ chấm tròn ra giấy nháp: 4 chấm bên này, 3 chấm bên kia, rồi đếm. Sau đó dần dần bé sẽ tự hình dung trong đầu mà không cần vẽ nữa.

Bước 3 — Học theo nhóm số thay vì học tuần tự

Thay vì học từ 1+1, 1+2, 1+3... mình nhóm lại theo kết quả. Ví dụ học hết các phép cộng cho ra 5 trước: 1+4, 2+3, 3+2, 4+1. Rồi sang nhóm cho ra 6, ra 7... Cách này giúp bé thấy được quy luật và nhớ lâu hơn nhiều.

Bước 4 — Chơi trò đố nhau mỗi ngày 10 phút

Mình không ngồi dạy kiểu lớp học mà biến nó thành trò chơi. Tối trước khi ngủ, hai mẹ con đố nhau: mẹ hỏi con, con hỏi lại mẹ (mình giả vờ trả lời sai để bé sửa — bé thích lắm). Chỉ 10 phút thôi nhưng đều đặn mỗi ngày, sau 3 tuần con thuộc hết bảng cộng trong phạm vi 10 mà không cần ép.

Những lỗi phổ biến cần tránh

• Ép bé ngồi học quá 20 phút liên tục — trẻ lớp 1 không tập trung được lâu, càng ép càng phản tác dụng.
• La mắng khi bé trả lời sai — sẽ khiến bé sợ toán và rụt lại không dám trả lời.
• Bỏ qua phần hiểu, chỉ chạy theo thuộc lòng — bé sẽ nhầm lẫn khi gặp bài có ngữ cảnh khác.
• Học nhảy vọt lên phép trừ khi chưa vững phép cộng — hai mảng này liên quan chặt, nên chắc phép cộng trước.

Năm học 2026-2027 này nhiều trường đã bắt đầu có vòng sơ loại Violympic Toán từ khá sớm, và dù lớp 1 chưa cần thi ngay nhưng nếu bé nắm chắc bài toán phép cộng trong phạm vi 10 từ đầu năm thì sẽ rất tự tin khi vào các dạng bài nâng cao hơn ở học kỳ 2. Con mình nhờ học đúng cách từ tháng 9 mà đến tháng 11 đã làm được cả dạng bài điền số vào ô trống và bài toán có lời văn đơn giản — cô giáo khen nhiều lần.

Mọi người có cách dạy nào hay hơn thì chia sẻ thêm với mình nhé, mình vẫn đang học cách làm phụ huynh tốt hơn mỗi ngày.