Bé chưa biết chữ, làm sao chuẩn bị Tiếng Việt lớp 1 năm học mới 2026-2027 trước 29/8?

Con mình năm ngoái vào lớp 1 và thú thật là mình đã không chuẩn bị gì nhiều cho con trước khi tựu trường. Cứ nghĩ cô giáo sẽ dạy từ đầu, ai ngờ tuần đầu tiên con về nhà mặt ỉu xìu vì bạn bè đọc vanh vách mà con còn chưa nhận ra mặt chữ cái nào. Mình hối hận mãi chuyện đó.

Năm nay em gái mình cũng sắp cho bé út vào lớp 1, hỏi mình nên làm gì để chuẩn bị Tiếng Việt lớp 1 năm học mới 2026-2027 cho con. Mình ngồi ôn lại những gì đã làm bù cho con lớn, cộng với những gì quan sát từ lớp học của con, viết lại đây để ai cần thì tham khảo.

Điểm khởi đầu thực tế: bé chưa biết gì thì bắt đầu từ đâu?

Nhiều phụ huynh hoang mang vì không biết nên dạy con cái gì trước. Dạy đọc luôn? Dạy viết? Hay chỉ cần cho con chơi? Theo mình thấy, với bé chưa biết chữ, quan trọng nhất không phải là dạy con đọc trước mà là giúp con làm quen với âm thanh của tiếng Việt, tư thế ngồi học và sự tập trung — ba thứ đó mới là nền tảng.

Chương trình Tiếng Việt lớp 1 hiện nay theo các bộ sách như Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo hay Cánh diều đều bắt đầu từ các âm, vần rất cơ bản. Nhưng tốc độ trong lớp thường khá nhanh so với bé chưa được chuẩn bị gì. Vì vậy nếu tựu trường khoảng 29/8, thì từ đầu tháng 8 này bố mẹ có khoảng 3-4 tuần để làm quen nhẹ nhàng với con — đủ để con không bị sốc.

Những việc nên làm trong 3-4 tuần trước tựu trường

• Nghe và nói trước, đọc sau: Mỗi ngày chỉ cần dành 10-15 phút đọc to cho con nghe một câu chuyện ngắn, rồi hỏi con vài câu về nội dung. Việc này luyện tai nghe và khả năng hiểu ngôn ngữ — bé quen nghe tiếng Việt chuẩn từ sớm thì sau này học phát âm dễ hơn rất nhiều.
• Làm quen 29 chữ cái: Không cần học thuộc hết, nhưng cho con xem bảng chữ cái mỗi ngày, chỉ vào từng chữ và đọc tên chữ cùng con. Dùng bảng chữ cái có hình minh họa vui vẻ thì bé thích hơn. Mục tiêu là con nhận ra được mặt chữ, chưa cần ghép vần.
• Tập cầm bút và tô nét: Đây là thứ quan trọng mà nhiều phụ huynh hay bỏ qua. Con cầm bút sai tư thế từ đầu thì sau rất khó sửa. Mua quyển tập tô nét cơ bản (nét thẳng, nét cong, nét móc) cho con tô thử, tập cầm bút ba ngón đúng cách.
• Luyện ngồi học 15-20 phút: Bé vừa trải qua mấy tháng hè tự do, ngồi yên 35-40 phút một tiết học là cực hình với nhiều bé. Tập dần bằng cách cho con ngồi vào bàn, làm một việc gì đó (tô màu, xếp hình, xem sách) trong 15 phút mỗi ngày, tăng dần lên.
• Chơi trò chơi chữ cái: Dán chữ cái lên đồ vật trong nhà (chữ B dán lên cái bàn, chữ C dán lên cái cốc…), đố con tìm chữ trong sách báo, hát các bài hát về bảng chữ cái. Học mà chơi thì bé tiếp thu nhanh hơn và không sợ chữ.

Lỗi phổ biến bố mẹ hay mắc phải khi chuẩn bị Tiếng Việt lớp 1 năm học mới 2026-2027

Mình thấy nhiều nhà xung quanh có kiểu cho con học trước quá nhiều — dạy con đọc trơn cả trang, thậm chí cho con học hết vần trước khi vào lớp. Nghe thì có vẻ hay, nhưng thực tế con vào lớp ngồi lại học từ đầu thì rất dễ mất tập trung, không nghe cô giảng vì mình biết rồi, lâu dần thành thói quen xấu.

Một lỗi nữa là dạy con theo cách phát âm của bố mẹ mà không chuẩn — ví dụ địa phương miền Nam hay miền Trung có những âm khác với cách phát âm chuẩn trong sách giáo khoa. Mình không nói là sai, nhưng nếu dạy không khớp với cô giáo dạy thì con sẽ bị lẫn lộn. Tốt nhất là dùng băng đĩa, video chuẩn hoặc nhờ người có phát âm chuẩn hướng dẫn.

Ép con học quá nhiều trong thời gian ngắn cũng phản tác dụng. Trẻ 6 tuổi không thể ngồi học 1-2 tiếng mỗi ngày mà tiếp thu tốt được. Mỗi buổi 15-20 phút, vui vẻ, có khen ngợi thì hiệu quả hơn nhiều so với ngồi cả buổi mà con nhăn nhó.

Tâm lý cho bé — thứ quan trọng nhất mà hay bị bỏ quên

Con mình hỏi mình trước khi vào lớp 1: «Lớp 1 có khó không mẹ? Cô có đánh không?». Câu hỏi đó nhắc mình nhớ rằng bé đang lo lắng không kém gì mình. Việc học chữ chỉ là một phần, quan trọng hơn là bé cảm thấy an toàn và hứng khởi khi bước vào trường.

Bố mẹ nên nói chuyện với con về trường lớp theo kiểu tích cực, rủ con cùng chuẩn bị sách vở, cho con tự chọn cái cặp hay hộp bút mà con thích. Những thứ nhỏ đó tạo ra sự hào hứng thật sự cho bé. Mình tin rằng một đứa trẻ vui vẻ, tự tin khi bước vào lớp 1 sẽ học tốt hơn nhiều so với đứa trẻ đã thuộc hết vần nhưng sợ đến trường.

Ai đã cho con vào lớp 1 rồi hoặc đang chuẩn bị năm nay, chia sẻ thêm kinh nghiệm với mình nhé — nhất là các bạn dùng bộ sách nào thì thấy phù hợp hơn cho bé mới bắt đầu.