Đề thi tuyển sinh lớp 10 môn Vật lý 2026 có ra mạch điện không? Ôn thế nào cho chắc?

Vừa bước ra khỏi phòng thi tuyển sinh lớp 10 môn Vật lý hôm qua, mình ngồi lại ghi nhanh mấy điều mà nếu biết sớm hơn thì chắc mình đã không mất điểm oan. Bài này mình muốn chia sẻ thật, không phải kiểu "ôn đều tất cả các chủ đề" sáo rỗng, mà là những gì mình thực sự trải qua khi chuẩn bị cho đề thi tuyển sinh lớp 10 môn Vật lý 2026 và ngồi trong phòng thi.

Trước khi thi: Cái bẫy của việc ôn "dàn trải"

Ban đầu mình cũng nghĩ cứ ôn hết 3 chương lớn (điện, quang, cơ học) là xong. Nhưng thực ra, mình mất quá nhiều thời gian vào mấy bài toán quang hình phức tạp trong khi điểm rơi lại nằm ở... mạch điện. Đúng rồi, mạch điện hỗn hợp — đặc biệt là bài toán đoạn mạch nối tiếp, song song, và điện trở tương đương — xuất hiện đều đặn qua nhiều năm đề thi các tỉnh/thành. Năm nay không phải ngoại lệ.

Mình đã hỏi thầy và tự rút ra: trong đề thi tuyển sinh lớp 10 môn Vật lý 2026, cấu trúc phần điện thường chiếm khoảng 40–50% tổng điểm bài (đây là nhận định tham khảo qua nhiều đề thi mình luyện, không phải con số chính thức). Nên nếu bỏ bê mạch điện là tự bỏ một phần lớn điểm số.

Những thứ mình tập trung ôn trong tuần cuối:

• Định luật Ôm và các biến thể (tính U, I, R khi biết 2 trong 3 đại lượng)
• Đoạn mạch nối tiếp và song song: công thức điện trở tương đương, phân bố điện áp và cường độ dòng điện
• Công suất điện và điện năng tiêu thụ: bài toán bóng đèn, bếp điện — hay ra lắm
• Mạch hỗn hợp có 2–3 điện trở: đây là phần phân hóa điểm, thường ở câu cuối hoặc câu khó nhất
• An toàn điện: đôi khi xuất hiện dạng câu hỏi lý thuyết ngắn, đừng bỏ qua

Trong phòng thi: Chiến thuật làm bài mình ước biết sớm hơn

Khi cầm đề lên, mình làm theo trình tự: đọc lướt toàn bộ đề trong 3 phút đầu. Không phải để làm ngay, mà để biết bài nào dễ, bài nào cần thời gian. Mạch điện hôm đó gồm 2 phần — một phần tính điện trở tương đương của mạch hỗn hợp, một phần tính công suất tiêu thụ của từng điện trở. Mình làm phần dễ trước (tính R tương đương) rồi mới quay lại phần công suất.

Sai lầm lớn nhất của mình là không vẽ sơ đồ mạch điện lại trước khi tính. Mình đọc đề rồi làm thẳng trong đầu, kết quả là nhầm mạch song song thành nối tiếp và mất trắng một ý. Nếu bạn nào thi sau mình, hãy nhớ: vẽ lại sơ đồ ra nháp, ghi rõ chiều dòng điện và giá trị đã biết vào từng nhánh. Mất 2 phút nhưng cứu được cả câu.

Một số lưu ý khác trong phòng thi:

1. Đọc kỹ yêu cầu — đề hỏi "cường độ dòng điện qua R1" khác với "qua mạch chính", đừng nhầm.
2. Ghi đơn vị đầy đủ: thiếu đơn vị là mất điểm, dù kết quả đúng.
3. Nếu bí câu nào, bỏ qua làm câu khác rồi quay lại — đừng ngồi cứng một chỗ mà hết giờ.
4. Kiểm tra lại bằng cách thay ngược kết quả vào công thức định luật Ôm để xem có khớp không.

Sau khi thi: Tra đáp án và chọn nguyện vọng

Ra khỏi phòng thi, việc đầu tiên mình làm là lên các diễn đàn (kể cả ClassBk) để xem đáp án thi vào 10 tỉnh/thành do thầy cô và các bạn thảo luận. Đây là cách nhanh nhất để biết mình sai ở đâu và ước lượng điểm trước khi có kết quả chính thức.

Riêng với các bạn đang ôn cho đề thi tuyển sinh lớp 10 2026 ở những tỉnh thi sau, mình có một lời khuyên thực tế: đừng chỉ luyện đề của tỉnh mình. Kéo đề các tỉnh khác (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng...) về luyện vì cách ra đề mạch điện rất đa dạng và nhiều dạng sẽ lặp lại. Mình luyện theo cách đó và gặp đúng dạng bài hỗn hợp quen thuộc trong đề thật.

Và dù không phải môn Vật lý, nhưng nếu bạn còn chuẩn bị cho thi tốt nghiệp THPT 2026 thì tư duy làm bài mạch điện ở lớp 9 là nền tảng tốt để sau này học điện xoay chiều lớp 12 không bị mất gốc.

Thôi mình kể nhiêu đây, bài hơi dài nhưng mình muốn viết thật vì hồi ôn mình cũng tìm mãi mà không thấy bài chia sẻ nào cụ thể. Bạn nào vừa thi xong hoặc đang chuẩn bị thi, kể lại kinh nghiệm của mình xuống comment nhé — nhất là đề tỉnh bạn có ra mạch điện không, ra dạng nào? Mình tò mò lắm!