Con hỏi về môi trường sống các loài động vật lớp 5 — mẹ giải thích thế nào cho đúng sách?

Mình có bé đang học lớp 5, tuần trước con ôn bài Tự nhiên & Xã hội thì hỏi mình một câu mà mình... ú ớ không biết trả lời sao cho đúng với sách giáo khoa. Con hỏi: 'Mẹ ơi, con cá có thể sống ở cả nước ngọt lẫn nước mặn không? Vậy môi trường sống của nó là gì?' Mình giải thích theo kiểu người lớn hiểu, nhưng con lại bảo 'cô dạy khác mẹ ơi'. Thế là mình lúng túng thật sự.

Phần bài con đang học là gì?

Theo sách Tự nhiên & Xã hội lớp 5, bài về động vật có phân chia môi trường sống các loài động vật lớp 5 thành các nhóm chính. Mình lục lại vở của con thì thấy cô ghi mấy nhóm môi trường như sau:

• Môi trường trên cạn (rừng, đồng cỏ, sa mạc...)
• Môi trường dưới nước (nước ngọt — ao, hồ, sông; nước mặn — biển, đại dương)
• Môi trường vừa cạn vừa nước (ếch, rùa, cá sấu...)
• Môi trường trên không (chim, côn trùng bay...)

Nhìn vào thì có vẻ rõ, nhưng con lại hỏi những trường hợp 'ngoại lệ' kiểu như cá hồi — vừa sống ở biển vừa lên sông đẻ trứng. Mình không biết sách lớp 5 có đề cập đến mấy trường hợp này không hay chỉ dừng ở mức cơ bản.

Mình đã thử giải thích thế này — không biết có đúng không?

Mình bảo con rằng: sách lớp 5 mình phân loại theo môi trường sống chủ yếu của con vật đó. Ví dụ cá chép sống chủ yếu ở nước ngọt thì xếp vào nhóm nước ngọt, cá thu sống ở biển thì xếp vào nước mặn. Còn những loài có thể di chuyển giữa hai môi trường thì đó là kiến thức nâng cao hơn, không nằm trong chương trình lớp 5.

Con nghe xong thì gật đầu, nhưng mình vẫn không chắc mình giải thích có đúng tinh thần sách giáo khoa không. Vì đôi khi mình giải thích 'đúng thực tế' nhưng lại không khớp với cách sách trình bày, con đi thi lại dễ bị nhầm.

Mình muốn hỏi các bố mẹ hoặc thầy cô

Chương trình Tự nhiên & Xã hội lớp 5 hiện tại dạy về môi trường sống các loài động vật lớp 5 đến mức nào? Cụ thể:

• Sách có yêu cầu trẻ phân biệt chi tiết nước ngọt / nước mặn / nước lợ không?
• Những loài sống được ở nhiều môi trường (như ếch, rùa biển) thì sách giải thích ra sao?
• Khi làm bài tập phân loại, trẻ dựa vào tiêu chí gì để xếp loại cho đúng đáp án?

Mình đang mùa này khá bận vì còn lo chuyện thi cử cho anh lớn (chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT), nên không có nhiều thời gian ngồi nghiên cứu kỹ sách lớp 5. Nếu ai đã từng dạy con qua phần này hoặc là giáo viên tiểu học, mình rất mong được chỉ thêm. Cảm ơn mọi người!