Sinh học 6 học những gì? Mình nhìn trước chương trình sinh học 6 để chuẩn bị hè — và đây là những gì tìm ra

Hè này mình vừa xong lớp 5, đang chờ nhập học lên lớp 6 thì ngồi tìm hiểu xem năm tới sẽ học những môn gì, học ra sao. Đến môn Sinh học là mình tò mò nhất vì hồi tiểu học làm gì có môn này riêng đâu. Sau khi đọc sách giáo khoa thử và hỏi mấy anh chị đã học qua, mình tổng hợp lại đây để ai cũng đang băn khoăn như mình thì cùng tham khảo.

Chương trình sinh học 6 xoay quanh điều gì?

Nói ngắn gọn: chương trình sinh học 6 tập trung hoàn toàn vào thực vật. Khác với những gì mình tưởng tượng kiểu "học về động vật, côn trùng, vi khuẩn" — thực ra năm lớp 6 chủ yếu là cây cối. Từ cấu tạo của tế bào thực vật, rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt cho đến các nhóm thực vật khác nhau trong tự nhiên.

Mình thấy cách sắp xếp khá logic: bắt đầu từ đơn vị nhỏ nhất là tế bào, rồi đi dần ra từng bộ phận của cây, sau đó học cách cây sinh sản, và cuối cùng là phân loại các nhóm thực vật. Nếu theo SGK hiện hành (chương trình cũ) thì bố cục sẽ đi theo hướng đó. Còn nếu trường học theo chương trình mới 2018 thì tên gọi có thể hơi khác nhưng nội dung cốt lõi vẫn không khác nhiều.

Các phần chính trong chương trình sinh học 6

Dựa vào sách và chia sẻ của mấy anh chị, mình liệt kê sơ các mảng lớn mà học sinh sẽ gặp trong năm:

• Tế bào thực vật: Cấu tạo tế bào, vách tế bào, màng tế bào, nhân, lục lạp... Phần này khá trừu tượng vì không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng nếu hiểu thì sẽ làm nền tốt cho toàn bộ năm học.
• Rễ cây: Phân loại rễ (rễ cọc, rễ chùm), cấu tạo miền hút, chức năng hút nước và muối khoáng. Có cả phần thực hành quan sát rễ cây.
• Thân cây: Phân loại thân, cấu tạo trong của thân, cách vận chuyển nước và chất hữu cơ lên xuống trong cây.
• Lá cây: Cấu tạo lá, quá trình quang hợp, hô hấp, thoát hơi nước — đây là phần nhiều bạn thấy thú vị nhất vì giải thích được tại sao cây cần ánh sáng.
• Sinh sản ở thực vật: Hoa, quả, hạt, thụ phấn, thụ tinh. Phân biệt sinh sản vô tính và hữu tính ở thực vật.
• Các nhóm thực vật: Tảo, rêu, dương xỉ, hạt trần, hạt kín — học cách phân biệt và đặc điểm từng nhóm.
• Vai trò của thực vật: Phần cuối chương trình thường nói về ý nghĩa của thực vật với con người và môi trường.

Nhìn vào danh sách này mình thấy không quá khó, nhưng cũng không phải học vẹt được. Có nhiều khái niệm cần hiểu đúng thì mới làm bài được, kiểu như phân biệt quang hợp và hô hấp — hai quá trình này hay bị nhầm lắm.

Học hè có cần chuẩn bị trước không?

Mình hỏi một chị lớp 8 — chị nói hồi đầu lớp 6 chị không chuẩn bị gì cả và thấy ổn, nhưng nếu được làm lại thì chị sẽ đọc trước phần tế bào vì đó là nền tảng. Mình nghĩ cũng đúng.

Thật ra với chương trình sinh học 6, việc học trước không cần quá căng. Quan trọng hơn là tập thói quen quan sát thực tế: nhìn cây trong vườn, để ý xem rễ cây nào là rễ chùm, rễ nào là rễ cọc, ngắt lá ra xem gân lá hình gì... Những thứ đó khi vào bài học sẽ nhớ lâu hơn nhiều so với việc đọc sách suông.

Nếu muốn chuẩn bị bài bản hơn trong hè, mình gợi ý mấy thứ đơn giản:

• Đọc lướt qua mục lục SGK Sinh học 6 để biết mình sẽ học gì — không cần đọc kỹ ngay.
• Xem vài video ngắn về tế bào thực vật, quang hợp trên YouTube — học kiểu này dễ vào hơn đọc chữ.
• Tập vẽ sơ đồ đơn giản (cấu tạo lá, cấu tạo hoa) vì Sinh học 6 hay có bài tập điền vào hình.

Mình đang tự làm theo cách đó trong hè này. Chưa biết kết quả thế nào, nhưng ít nhất vào năm học sẽ không bị bỡ ngỡ hoàn toàn. Ai đã học qua lớp 6 rồi hoặc đang chuẩn bị giống mình thì cho mình biết thêm với — phần nào khó nhất, phần nào thú vị nhất trong chương trình sinh học 6 theo các bạn?