Năm học 2026-2027 bắt đầu rồi — Chương trình Tin học lớp 6 có gì và cần chuẩn bị gì từ sớm?

Mới khai giảng 5/9 xong mà mình đã thấy nhiều phụ huynh và các em lớp 6 hỏi nhau về chương trình tin học lớp 6 năm học 2026-2027 trên các nhóm. Mình có em họ vừa lên lớp 6 năm nay, cộng thêm mấy năm phụ đạo tin học cho học sinh THCS nên hiểu phần nào tâm lý lo lắng đó. Thôi thì chia sẻ lại những gì mình biết để mọi người tham khảo, ai có thêm thông tin thì bổ sung nhé.

Chương trình Tin học lớp 6 năm học 2026-2027 gồm những gì?

Từ năm học 2021-2022, Bộ GD&ĐT đã triển khai chương trình GDPT 2018 cho lớp 6, và đến nay chương trình tin học lớp 6 năm học 2026-2027 vẫn tiếp tục theo khung này — tức là các em học theo định hướng Tin học đại cương hoặc Khoa học máy tính tùy trường chọn. Điểm khác biệt lớn nhất so với chương trình cũ là Tin học không còn chỉ là học Word, Excel rồi thôi, mà được chia thành các mạch kiến thức rõ ràng hơn.

Cụ thể, nội dung xoay quanh 5 mạch chính mà Bộ đã quy định:

• Máy tính và xã hội tri thức — hiểu vai trò của máy tính, thông tin số trong đời sống
• Mạng máy tính và Internet — cách thức hoạt động cơ bản, an toàn thông tin
• Tổ chức lưu trữ, tìm kiếm và trao đổi thông tin — thao tác với tệp, thư mục, công cụ tìm kiếm
• Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số — khá mới so với thế hệ trước, học cách ứng xử trên mạng
• Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính — tư duy thuật toán, làm quen lập trình (thường dùng Scratch hoặc Python cơ bản tùy trường)

Phần lập trình là chỗ nhiều em bỡ ngỡ nhất vì hồi tiểu học hầu như không đụng đến. Mình hay nói với các em: đừng nghĩ lập trình là gì cao siêu — ở lớp 6 chủ yếu là học cách suy nghĩ có trình tự, chứ chưa phải viết code phức tạp.

Bắt đầu năm học mới, cần chuẩn bị gì?

Mình quan sát thấy những em học tốt Tin học ngay từ đầu lớp 6 thường có một số điểm chung, không phải do thông minh hơn mà do chuẩn bị tâm thế và thói quen đúng hơn.

Về phía học sinh

Trước hết, hãy chịu khó làm quen với giao diện máy tính nếu ở nhà chưa dùng nhiều. Nghe thì đơn giản nhưng thực tế rất nhiều em lớp 6 chỉ quen dùng điện thoại, lên phòng máy trường là lóng ngóng với chuột và bàn phím. Tốc độ gõ 10 ngón không cần phải thành thạo ngay, nhưng ít nhất nên biết vị trí các phím cơ bản.

Tiếp theo, nếu trường có giới thiệu phần mềm học lập trình như Scratch, hãy tải về chơi thử ở nhà trước. Scratch hoàn toàn miễn phí và có phiên bản online, không cần cài đặt gì cả. Chỉ cần dành 30 phút mày mò là sẽ thấy nó thú vị hơn mình tưởng.

Về phía phụ huynh

Điều mình muốn nhắn với các bậc cha mẹ là: đừng vội so sánh con với các anh chị học chương trình cũ. Chương trình tin học lớp 6 năm học 2026-2027 nặng hơn về tư duy nhưng nhẹ hơn về thao tác máy tính thuần túy, nên nếu con chưa biết nhiều về Word hay Excel cũng không sao — đó không còn là trọng tâm nữa.

Phụ huynh nên hỏi giáo viên chủ nhiệm xem trường đang dạy theo bộ sách nào (Kết nối tri thức, Cánh Diều hay Chân trời sáng tạo), vì nội dung chi tiết và thứ tự các bài có khác nhau đôi chút giữa ba bộ sách này. Biết trước thì mua đúng sách tham khảo, khỏi mua nhầm.

Cơ hội thi cử đầu năm — đừng bỏ lỡ

Tháng 9 này các cuộc thi trí tuệ bắt đầu mở vòng sơ loại rồi, trong đó với học sinh yêu thích Tin học thì đáng để để mắt đến:

• Violympic Tin học — hình thức thi online, phù hợp để luyện tư duy thuật toán từ sớm
• IOE — chủ yếu là tiếng Anh nhưng nhiều trường tổ chức song song với các môn khác
• TIMO và Kangaroo — nghiêng về Toán, nhưng tư duy toán học và tư duy lập trình có liên quan chặt, luyện tốt cái này hỗ trợ cái kia

Với học sinh lớp 6 mới vào, mình không khuyến khích ôm hết các kỳ thi cùng lúc. Chọn một cuộc thi phù hợp với thế mạnh rồi tập trung, còn hơn đăng ký cho vui rồi không có thời gian ôn luyện bài nào ra hồn.

Điều cuối mình muốn nói: đầu năm là lúc dễ tạo thói quen nhất. Nếu các em chịu khó ghi chép, làm bài tập thực hành đầy đủ từ những tuần đầu, đến giữa học kỳ 1 sẽ thấy tự tin hơn rất nhiều so với bạn bè cứ để dồn. Tin học là môn học bằng cách làm, không phải học thuộc lòng — cái đó quan trọng hơn bất kỳ mẹo nào mình có thể kể.

Mọi người có con đang học lớp 6 hoặc đang giảng dạy môn này, cứ chia sẻ thêm vào đây nhé — mình học hỏi được nhiều từ các trải nghiệm thực tế hơn là sách vở.