Mẹo giúp con lớp 2 nắm chắc phép cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 — bố mẹ đừng bỏ qua trước giữa kỳ

Tháng 10 này mình thấy nhiều phụ huynh trong nhóm lớp con hỏi nhau về chuyện ôn giữa kỳ cho các bé lớp 2, đặc biệt là phần cộng trừ có nhớ. Con nhà mình năm ngoái cũng vậy — bé làm tính xuôi thì ổn, nhưng hễ gặp bài có nhớ là cứ loạn. Mình đã mày mò khá lâu mới tìm ra cách luyện cho bé hiệu quả, giờ chia sẻ lại để các bố mẹ tham khảo.

Tại sao bé lớp 2 hay nhầm ở phép tính có nhớ?

Trước khi tìm cách luyện, mình thử quan sát xem con vấp ở chỗ nào. Hóa ra bé không phải không thuộc bảng cộng — bé đọc vanh vách — nhưng khi làm bài tập cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 lớp 2, bé hay quên bước nhớ 1 vào hàng chục. Cộng xong hàng đơn vị là bé coi như xong, không nhớ còn phải cộng thêm vào cột chục nữa.

Cô giáo con mình có nói: phần lớn lỗi sai của các bé không phải do không biết tính mà do chưa hình thành thói quen xử lý hai bước tư duy cùng lúc — vừa tính kết quả, vừa ghi nhớ số nhớ. Đây là bước nhảy tư duy khá lớn với trẻ 7-8 tuổi.

Lộ trình mình đã dùng để luyện cho con

Mình không luyện theo kiểu cho con ngồi giải hàng chục bài một lúc — cách đó con chán nhanh lắm và hay cẩu thả. Mình chia nhỏ ra và làm theo từng bước.

Bước 1 — Nắm chắc ngưỡng 10 trước

Trước khi đụng vào bài tập cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 lớp 2, mình yêu cầu con làm chủ hoàn toàn các cặp số có tổng bằng 10: 1+9, 2+8, 3+7... Mình in ra một bảng nhỏ dán lên góc học tập, đầu tiên cho con nhìn bảng làm, rồi dần dần che đi. Khoảng 3-4 ngày là bé thuộc hết, không cần đếm ngón tay nữa.

Bước 2 — Dùng que tính hoặc hạt để nhìn thấy việc nhớ

Mình mua một hộp hạt nhựa nhỏ, chia thành hai khay: khay hàng đơn vị và khay hàng chục. Khi làm phép tính ví dụ 47 + 35, mình cho bé xếp hạt theo từng hàng rồi tự tay gộp hạt ở khay đơn vị lại. Khi hạt đơn vị đủ 10, bé tự tay chuyển sang khay chục — đây chính là hành động nhớ 1. Làm bằng tay vài lần bé hiểu ngay bản chất của việc nhớ, không chỉ học vẹt quy trình.

Bước 3 — Luyện theo dạng bài, không luyện theo số lượng

Mình phân loại bài ra để luyện có trọng tâm:

• Dạng 1: Cộng có nhớ — hàng đơn vị tổng ≥ 10 (ví dụ: 46 + 27)
• Dạng 2: Trừ có nhớ — hàng đơn vị không đủ trừ (ví dụ: 63 − 28)
• Dạng 3: Hỗn hợp — xen kẽ cộng và trừ để con nhận dạng nhanh
• Dạng 4: Bài có lời văn — đọc hiểu rồi mới tính

Mỗi ngày mình chỉ luyện 1 dạng, khoảng 8-10 bài, không nhiều hơn. Bé làm xong mình chữa ngay, chỉ ra lỗi sai cụ thể chứ không chỉ gạch đỏ rồi bỏ đó.

Bước 4 — Đặt câu hỏi ngược để kiểm tra hiểu bài

Sau khi bé làm xong một bài, mình hay hỏi: Con cộng/trừ ở hàng đơn vị được bao nhiêu? Có nhớ không? Nhớ mấy? Bé phải nói to ra miệng. Cách này giúp mình biết bé đang thực sự hiểu hay chỉ đang làm theo phản xạ máy móc. Nếu bé trả lời được trôi chảy thì mình biết bé đã hiểu đúng quy trình.

Những lỗi mình thấy bố mẹ hay mắc khi luyện cho con

• Cho con làm quá nhiều bài một buổi — dẫn đến con cẩu thả để cho nhanh xong
• Chỉ chữa kết quả sai mà không hỏi con làm bước đó thế nào — bỏ qua lỗi tư duy
• Bỏ qua phần trừ có nhớ vì thấy khó giải thích — đây lại là phần bé hay sai nhất trong đề giữa kỳ
• Luyện bài xong không ôn lại sau 2-3 ngày — bé quên rất nhanh ở độ tuổi này

Với phần trừ có nhớ, mình giải thích cho con theo kiểu mượn hàng xóm: hàng đơn vị không đủ thì sang mượn hàng chục 1 chục, tức mượn 10 đơn vị. Bé lớp 2 hiểu hình ảnh mượn rất nhanh, nhanh hơn giải thích theo kiểu trừu tượng nhiều.

Giữa tháng 10 này các bé chuẩn bị kiểm tra giữa kỳ rồi, mình nghĩ quan trọng nhất vẫn là chất lượng luyện tập chứ không phải số lượng bài. Con mình sau khi luyện đúng cách khoảng 2 tuần thì làm bài tập cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 lớp 2 khá tự tin, không cần nhắc nhở nữa.

Bố mẹ nào đang luyện cho con phần này thì thử xem, hoặc có cách nào hay hơn thì chia sẻ thêm với mình nhé — mình vẫn đang học cách đồng hành cùng con học toán.