Mẹ đã làm gì để con không run khi bước vào phòng thi tốt nghiệp THPT? — Kinh nghiệm tâm lý phòng thi từ một phụ huynh vừa "qua ải"

Thở phào được mấy hôm nay rồi mà mình vẫn còn bồi hồi lắm. Con trai mình vừa hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 — kỳ thi mà năm nay tổ chức sớm hơn khoảng hai tuần so với mọi năm, nên cả nhà cứ hơi bị "hụt hẫng" về mặt thời gian chuẩn bị. Mình ngồi gõ bài này vừa để tổng kết lại cho bản thân, vừa muốn chia sẻ với các mẹ các bố đang có con thi cùng đợt, hoặc những bạn học sinh đang chuẩn bị bước vào phòng thi. Thật ra điều mình lo nhất không phải là kiến thức của con — mà là tâm lý phòng thi. Con ôn bài cũng ổn, nhưng hễ nhắc đến phòng thi là mặt con tái đi.

Trước kỳ thi: Đừng để áp lực "dồn" vào những ngày cuối

Mình nhận ra một điều khá muộn: áp lực tâm lý không đến từ đề thi, mà đến từ không khí trong nhà. Hồi con chuẩn bị thi tuyển sinh lớp 10 năm ngoái (đề thi tuyển sinh lớp 10 2026 năm nay nhiều bạn cũng đang tra cứu đáp án thi vào 10 tỉnh/thành rất rầm rộ trên mạng), mình đã mắc sai lầm là cứ hỏi "hôm nay ôn được chưa", "thi môn đó con tự tin không" — vô tình biến bữa cơm thành buổi kiểm tra. Lần này với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, mình thay đổi hoàn toàn.

Những việc mình đã làm trong giai đoạn chuẩn bị:

• Không hỏi về bài vở vào buổi tối — tối là thời gian con tự ôn, mình không chen vào. Nếu con muốn kể thì mình nghe, không muốn kể thì thôi.
• Duy trì sinh hoạt bình thường — vẫn xem phim cùng nhau cuối tuần, vẫn nấu món con thích, không tạo cảm giác "nhà đang trong tình trạng khẩn cấp".
• Nói chuyện về thứ khác — hỏi con về bạn bè, về bộ phim đang xem, về bất cứ điều gì ngoài chuyện thi cử. Đây là cách "reset" não hiệu quả hơn mình nghĩ.
• Chuẩn bị hậu cần thật kỹ trước ít nhất 3 ngày: giấy tờ, bút, thước, máy tính (nếu được phép), địa điểm thi, đường đi. Mình và con còn chạy thử đường một lần cho chắc.

Mình cũng khuyến khích con đọc đề thi các năm trước để quen dạng bài, nhưng không ép. Mục tiêu là để con cảm thấy "đề thi không xa lạ" thay vì "phải làm được hết".

Đêm trước và sáng ngày thi: Tâm lý phòng thi quan trọng hơn ôn thêm

Đây là giai đoạn nhiều phụ huynh (trong đó có mình của năm ngoái) hay mắc lỗi nhất: cố ôn thêm vào đêm trước thi. Mình đã nói thẳng với con: "Đêm nay không ôn nữa. Kiến thức con đã có rồi, việc còn lại là để não được nghỉ."

Mình cho con ngủ sớm hơn thường lệ khoảng một tiếng. Sáng dậy, mình nấu bữa sáng nhẹ — không phải "bữa sáng đặc biệt để lấy may" gì đó tạo thêm áp lực — chỉ đơn giản là thứ con hay ăn, quen miệng, không bị nặng bụng.

Trên đường đến điểm thi, mình chủ động nói chuyện vui vẻ. Không dặn dò thêm về bài. Chỉ một câu duy nhất trước khi con vào cổng trường: "Con cứ làm những gì con biết, phần còn lại mình lo." — câu đó không phải về điểm số, mà là về việc con không cần một mình gánh hết.

Một số mẹo nhỏ về tâm lý phòng thi mình đã dặn con từ trước:

1. Vào phòng thi, ngồi xuống, hít thở sâu 3 lần trước khi nhìn vào đề — không phải mê tín, mà là để não "về trạng thái bình thường".
2. Đọc lướt toàn bộ đề trước khi làm — xác định câu nào chắc làm trước, câu nào khó để lại sau.
3. Nếu gặp câu không biết, không được ngồi "chôn chân" — bỏ qua, làm tiếp, quay lại sau.
4. Không nhìn sang bạn bên cạnh — không phải vì sợ bị nhắc, mà vì nhìn sang dễ làm mình hoang mang nếu bạn làm nhanh hơn.
5. Dành 5–10 phút cuối để soát lại, đặc biệt các câu trắc nghiệm tô nhầm.

Sau khi thi xong: Đừng "tra tấn" con bằng đáp án ngay lập tức

Cái này mình phải thú nhận là rất khó với bản thân. Lúc con ra khỏi phòng thi môn đầu tiên, bản năng của mình là hỏi ngay "làm được không, câu mấy khó không" — mình đã kìm lại được. Thay vào đó mình hỏi: "Mệt không? Uống nước chưa?"

Việc so đáp án, tra kết quả — cứ để sau khi thi xong toàn bộ. Trong lúc giữa các môn thi, việc con biết mình sai câu nào chỉ làm tâm lý xuống dốc, ảnh hưởng đến môn tiếp theo. Mình nói điều này rất rõ với con từ trước và con đồng ý.

Sau khi thi xong hoàn toàn, gia đình mình mới ngồi lại, xem đáp án cùng nhau — như một buổi "tổng kết" bình tĩnh, không phán xét. Và dù kết quả thế nào thì bữa tối hôm đó vẫn là bữa tối con được chọn món.

Điều mình muốn nhắn với các phụ huynh đang đồng hành cùng con

Mùa thi này căng thẳng với tất cả mọi người — học sinh, phụ huynh, thầy cô. Đặc biệt năm nay lịch thi tốt nghiệp THPT 2026 và thi tuyển sinh lớp 10 dồn vào nhau khá gần, nhiều nhà có hai đứa con cùng thi một lúc, áp lực nhân đôi. Nhưng mình nghĩ điều quan trọng nhất chúng ta có thể làm không phải là tìm thêm tài liệu ôn thi hay chạy theo từng tờ đáp án — mà là giữ cho không khí gia đình thật bình ổn. Con cái chúng ta nhạy cảm hơn mình nghĩ. Chúng cảm nhận được bố mẹ lo lắng, và cái lo lắng đó lây sang chúng, trở thành nỗi sợ trong phòng thi.

Nếu bạn đang có con chuẩn bị thi hoặc vừa trải qua kỳ thi, hãy chia sẻ thêm kinh nghiệm của bạn ở dưới nhé — mình tin mỗi gia đình có cách riêng và chúng ta có thể học hỏi nhau rất nhiều!