Học hè Toán 9 hay lao vào chương trình lớp 10 trước? Mình đã làm sai và rút ra bài học đắt giá

Cái hè sau khi thi vào 10 với mình là một chuỗi ngày... không biết nên làm gì. Điểm vừa ra, trúng tuyển rồi, tưởng có thể thở phào thì lại bắt đầu nghe người này bảo "học trước Toán 10 đi", người kia bảo "ôn lại Toán 9 cho chắc". Cuối cùng mình làm cả hai theo kiểu... nửa vời, và kết quả là học kỳ 1 lớp 10 mình khá vất vả. Giờ nhìn lại, mình muốn chia sẻ thật sự là nên làm gì trong giai đoạn học hè Toán 9 này, dựa trên chính những gì mình và mấy đứa bạn cùng lớp đã trải qua.

Tại sao không nên bỏ qua Toán 9 ngay cả khi đã thi xong?

Nhiều bạn nghĩ: thi xong là xong, không cần đụng vào Toán 9 nữa. Nhưng thực ra chương trình Toán lớp 10 xây dựng rất nhiều trên nền tảng lớp 9, đặc biệt là các phần như phương trình bậc hai, hệ phương trình, hàm số và đồ thị, căn thức. Nếu những mảng này còn lơ mơ thì lên lớp 10 sẽ bị hẫng ngay từ những tuần đầu.

Mình nhớ hồi học lớp 10, thầy giáo ra bài tập liên quan đến phân tích đa thức thành nhân tử — thứ mà lớp 9 mình học nhưng không chắc lắm. Trong khi cả lớp làm được, mình ngồi nhìn đề mà không biết bắt đầu từ đâu. Cảm giác đó rất tệ, và nó bắt nguồn từ việc mình đã không dành thời gian học hè Toán 9 để củng cố lại phần nền.

Vậy không phải là "ôn hay không ôn", mà câu hỏi đúng phải là ôn cái gì và theo thứ tự nào.

Lộ trình mình thấy hiệu quả hơn sau khi nhìn lại

Dựa trên trải nghiệm của mình và tham khảo thêm từ mấy anh chị khóa trên, đây là cách mình nghĩ nên làm nếu có lại khoảng thời gian hè đó:

Giai đoạn 1 — Ba đến bốn tuần đầu: Vá lỗ hổng Toán 9

Không cần ôn lại toàn bộ chương trình lớp 9, chỉ cần tập trung vào những phần dễ "rớt" nhất khi lên lớp 10:

• Căn bậc hai, căn thức: Rút gọn biểu thức chứa căn — lớp 10 dùng liên tục khi học hàm số, bất phương trình.
• Phương trình và hệ phương trình bậc nhất, bậc hai: Nhớ lại công thức nghiệm, điều kiện có nghiệm, biệt thức delta.
• Hàm số bậc nhất và bậc hai: Vẽ đồ thị, xác định chiều biến thiên, điểm cực trị — lớp 10 sẽ học sâu hơn nhưng nền từ lớp 9 rất quan trọng.
• Hình học — Đường tròn, tam giác đồng dạng: Nhiều bài hình lớp 10 liên quan trực tiếp tới kiến thức này.

Mỗi ngày chỉ cần khoảng một đến hai tiếng, tập trung làm bài tập thực hành chứ không cần đọc lại lý thuyết dài dòng. Làm sai thì xem lại cách giải, hiểu tại sao sai — đó mới là ôn thật sự.

Giai đoạn 2 — Những tuần còn lại: Làm quen nhẹ với Toán 10

Sau khi đã vá xong lỗ hổng, lúc này mới nên bắt đầu xem qua chương trình lớp 10. Nhưng "xem qua" không có nghĩa là học như đang học chính thức — chỉ cần đọc hiểu khái niệm mới, làm vài bài cơ bản để không bị sốc khi vào năm học.

Các phần nên ưu tiên làm quen trước:

• Mệnh đề và tập hợp (phần này khá mới, không liên quan nhiều tới lớp 9, đọc trước cho quen tư duy)
• Hàm số và đồ thị (mở rộng từ lớp 9, dễ nắm nếu nền lớp 9 chắc)
• Bất phương trình bậc nhất, bậc hai

Đừng cố nhồi hết chương trình lớp 10 vào mùa hè. Vào lớp học chính thức mà đã biết rồi thì dễ mất tập trung, không chịu nghe thầy cô giảng, rồi khi đến phần khó hơn lại bị hổng. Mình thấy nhiều bạn học trước rất nhiều nhưng đến giữa học kỳ 1 lại bắt đầu đuối vì phần sau mới là phần nặng.

Một vài lỗi hay gặp khi học hè mà mình từng mắc phải

Cái sai lớn nhất của mình hồi đó là học theo cảm hứng — hôm nào thấy hứng thì học nhiều, hôm nào lười thì không đụng vào. Kết quả là không có mạch liên tục, học trước quên sau. Nếu muốn học hè Toán 9 thực sự có ích, cần có lịch cụ thể, dù đơn giản thôi, ví dụ như: sáng thứ Hai, Tư, Sáu học 1 tiếng rưỡi, còn lại tự do.

Lỗi thứ hai là xem video giải bài nhiều quá mà không tự tay làm. Xem thì hiểu, nhưng đến lúc tự làm lại không ra. Toán học bằng tay, không học bằng mắt được.

Và một điều nữa — đừng so sánh tiến độ với bạn bè theo kiểu "bạn kia học trước đến chương 3 rồi mình mới ở chương trình lớp 9". Mỗi người có lỗ hổng khác nhau, nền khác nhau. Cứ tập trung vào bản thân trước.

Mình biết giai đoạn này nhiều bạn đang bận phúc khảo, xét tuyển bổ sung hoặc đơn giản là muốn nghỉ ngơi sau kỳ thi căng thẳng — điều đó hoàn toàn hợp lý. Nhưng nếu có thể dành ra vài tuần trong hè để củng cố lại nền tảng, bạn sẽ thấy lớp 10 bớt áp lực hơn rất nhiều so với những bạn "nhảy cóc" thẳng vào chương trình mới mà bỏ qua phần gốc rễ.

Mọi người có cách học hè khác không, hoặc đang băn khoăn phần nào của Toán 9 cần ôn nhất thì cứ comment xuống dưới, mình và mọi người cùng trao đổi thêm.