Hè này bé lớp 3 nên ôn Tiếng Việt 3 hay học trước lớp 4? Mình chia sẻ thật sau 2 năm thử cả hai

Câu hỏi này mình từng đặt ra đúng hồi tháng 7 năm ngoái, khi con vừa xong lớp 3, cầm tờ học bạ về mà vẫn chưa biết hè này nên làm gì. Hỏi mấy phụ huynh khác thì người nói ôn lại, người nói học trước, không ai thống nhất. Cuối cùng mình quyết định quan sát con thêm một tuần rồi mới chọn hướng — và mình nghĩ đó là quyết định đúng nhất mình làm được cho con hè đó.

Bài này mình muốn chia sẻ thật, không phải theo kiểu 'làm thế này là đúng', vì thực ra còn tùy vào từng đứa trẻ. Nhưng có một số tiêu chí khá rõ ràng để bố mẹ tự đánh giá được.

Trước hết — nhìn lại xem con đang ở đâu sau lớp 3

Mình hay thấy phụ huynh bỏ qua bước này, cứ thấy hè là cho con học thêm ngay mà không biết con đang thiếu cái gì. Với môn Tiếng Việt lớp 3, chương trình hiện hành (sách mới theo Thông tư 32) có một số nội dung khá nặng hơn so với sách cũ, đặc biệt là phần đọc hiểu và viết đoạn văn ngắn. Bố mẹ nên ngồi kiểm tra lại con xem:

• Con đọc to có trôi chảy không, có vấp nhiều không khi đọc đoạn văn dài hơn một trang?
• Con viết chính tả có còn sai nhiều lỗi phổ biến — phân biệt r/d/gi, s/x, các dấu thanh không?
• Con có thể tự viết được 3-5 câu kể lại một việc gì đó mà câu có đủ chủ ngữ - vị ngữ không?
• Phần từ và câu — con có nắm được danh từ, động từ, tính từ ở mức cơ bản chưa?

Nếu còn hổng ở những điểm trên, thì ưu tiên số một của học hè lớp 3 môn Tiếng Việt nên là củng cố lại phần này trước, đừng vội học trước lớp 4. Học trước mà nền chưa vững thì sang năm lên lớp con vẫn loạn như cũ, thậm chí còn nhớ sai cách hiểu từ đầu.

Khi nào thì nên học trước chương trình lớp 4?

Mình không phản đối việc học trước, nhưng chỉ khi con đã thực sự ổn với lớp 3. Ý mình là: đọc trơn tru, viết đủ cấu trúc câu, chính tả tạm ổn. Lúc đó học trước là hợp lý vì con sẽ vào năm học mới với tâm thế tự tin hơn, không bị choáng ngợp khi gặp bài mới.

Chương trình Tiếng Việt lớp 4 (đặc biệt sách Kết nối tri thức hay Chân trời sáng tạo) có thêm một số dạng bài mới như viết đoạn văn dài hơn, tóm tắt văn bản, tìm hiểu nghĩa của từ trong ngữ cảnh... Nếu hè con làm quen trước một chút, sang năm sẽ đỡ hơn nhiều.

Nhưng mình muốn nhấn thêm một điều: học trước không có nghĩa là học hết chương trình cả năm lớp 4 trong 3 tháng hè. Chỉ cần làm quen với dạng bài, đọc thêm văn bản, tập viết đoạn là đủ. Bố mẹ đừng tạo áp lực quá cho con ở độ tuổi này.

Lộ trình mình áp dụng cho con hè lớp 3

Cụ thể với con mình, hè năm đó mình chia ra làm hai giai đoạn:

1. Tháng đầu tiên (tháng 6): Ôn lại những phần con còn yếu trong chương trình lớp 3 — chủ yếu là chính tả và viết câu. Mình không mua sách bài tập ôn hè loại dày, chỉ in đề chính tả ngắn khoảng 30-40 chữ mỗi ngày và cho con viết lại 2-3 câu kể về một việc gì đó con thích trong ngày.
2. Tháng tiếp theo (tháng 7 đến đầu tháng 8): Cho con đọc thêm sách — truyện ngắn phù hợp lứa tuổi, không cần đọc sách giáo khoa. Đọc xong hỏi con vài câu: nhân vật là ai, chuyện gì xảy ra, con thấy nhân vật đó thế nào. Dạng này giúp con tập đọc hiểu mà không cảm thấy đang học.
3. Tuần cuối trước khai giảng: Mới bắt đầu xem qua SGK lớp 4, đọc vài bài đọc đầu sách, làm quen với cấu trúc bài mới. Không cần làm hết bài tập, chỉ để con biết sách lớp 4 trông như thế nào.

Kết quả là khi vào năm học lớp 4, con không bị ngợp. Mấy bài học đầu con làm khá tự tin, và quan trọng hơn là con không sợ môn Tiếng Việt — điều mà mình lo ngại nhất trước đó vì con hay kêu chán giờ Tiếng Việt.

Một vài lỗi bố mẹ hay mắc khi cho con học hè môn này

Sau khi nói chuyện với nhiều phụ huynh khác trong nhóm lớp, mình nhận ra có một số sai lầm khá phổ biến trong việc tổ chức học hè lớp 3 môn Tiếng Việt:

• Cho con làm bài tập in sẵn cả cuốn từ đầu đến cuối mà không chú ý con đang hiểu hay chỉ đang chép đáp án.
• Tập trung quá vào chính tả mà bỏ qua kỹ năng nói và đọc hiểu — trong khi chương trình mới rất chú trọng hai kỹ năng này.
• Mua sách học trước lớp 4 nhưng không hướng dẫn con, cứ để con tự làm rồi sai cũng không biết.
• Ép con học 2-3 tiếng mỗi buổi trong khi con chưa sẵn sàng — dễ dẫn đến tâm lý ghét học, càng lên lớp càng khó kéo lại.

Mình nghĩ việc học hè chỉ thực sự có giá trị khi con học mà không thấy nặng nề quá. Một buổi học ngắn, có chất lượng, bố mẹ ngồi cùng hỏi han vài câu — còn tốt hơn nhiều so với nhét con vào lớp học thêm ngồi 3 tiếng mà đầu óc đã phiêu đâu mất.

Nếu bạn đang phân vân, thử ngồi cho con đọc một đoạn văn ngắn rồi hỏi vài câu về nội dung xem con trả lời thế nào — đó là cách nhanh nhất để biết con đang cần ôn hay đã sẵn sàng học thêm. Bạn nào đã cho con học hè theo cách khác thì chia sẻ thêm với mình nhé, mình hay học hỏi từ những kinh nghiệm thực tế kiểu này lắm.