Đề thi tốt nghiệp THPT 2026 môn Vật lý có gì mới? Phân tích cấu trúc và dự đoán dạng bài hay gặp

Năm nay kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được tổ chức sớm hơn khoảng 2 tuần so với mọi năm, khiến nhiều bạn học sinh lớp 12 khá bị động trong việc sắp xếp lịch ôn tập. Mình tổng hợp lại một số thông tin về đề thi tốt nghiệp THPT 2026 môn Vật lý dựa trên cấu trúc Bộ GD&ĐT công bố và xu hướng ra đề những năm gần đây — để các bạn có cái nhìn tổng quan trước khi bước vào phòng thi.

Cấu trúc đề thi môn Vật lý năm 2026

Theo thông tin tham khảo từ định hướng của Bộ, đề thi môn Vật lý vẫn giữ hình thức trắc nghiệm hoàn toàn với 40 câu trong 50 phút. Điểm thay đổi đáng để ý là tỉ lệ câu hỏi vận dụng cao được điều chỉnh, không còn quá nặng về tính toán thuần túy mà thiên hơn về hiểu bản chất vật lý và áp dụng vào tình huống thực tế.

Phân bổ kiến thức trong đề thường xoay quanh các chủ đề lớn theo chương trình lớp 12, cụ thể như sau:

• Dao động cơ và sóng cơ: thường chiếm tỉ trọng khá lớn, đặc biệt các bài toán về con lắc lò xo, sóng dừng, giao thoa sóng.
• Điện xoay chiều: phần này gần như năm nào cũng ra nhiều, từ mạch RLC đến máy biến áp, truyền tải điện năng.
• Dao động điện từ và sóng điện từ: thường xuất hiện 2-3 câu lý thuyết và 1-2 câu tính toán.
• Quang học: giao thoa ánh sáng, quang phổ, tia X — phần này hay có câu bẫy ở chỗ phân biệt các loại quang phổ.
• Vật lý hạt nhân: phóng xạ, phản ứng hạt nhân, năng lượng liên kết — thường có 4-6 câu, trong đó 1-2 câu vận dụng cao.

Dạng bài hay xuất hiện và lưu ý khi ôn

Nhìn vào đề minh họa và đề thi các năm trước (2023, 2024, 2025), có thể thấy rõ xu hướng: câu hỏi lý thuyết nhận biết ngày càng ít đi, thay vào đó là các câu yêu cầu thí sinh phải phân tích đồ thị, đọc số liệu từ bảng hoặc sơ đồ mạch điện. Đây là điểm mà khá nhiều bạn bị mất điểm oan vì không quen dạng này.

Với phần điện xoay chiều, dạng bài hộp đen và bài toán cực trị (tìm R để công suất cực đại, tìm tần số để cộng hưởng...) vẫn là tâm điểm của đề thi tốt nghiệp THPT 2026 môn Vật lý ở mức độ vận dụng cao. Muốn làm được phần này cần nắm chắc công thức và biết biến đổi đại số nhanh.

Phần vật lý hạt nhân thì ngược lại — không đòi hỏi tính toán phức tạp lắm, nhưng cần nhớ chính xác các khái niệm như độ hụt khối, năng lượng liên kết riêng, và cách viết phương trình phản ứng hạt nhân cho đúng bảo toàn số khối và điện tích.

Một vài lưu ý cho thí sinh trước ngày thi

• Kiểm tra lại lịch thi chính thức trên website Bộ GD&ĐT hoặc Sở GD&ĐT địa phương — thông tin tham khảo, không dựa vào nguồn không chính thống.
• Mang đủ dụng cụ: máy tính cầm tay (được phép), bút chì tô phiếu trả lời, thước kẻ nếu cần.
• Đọc kỹ đề trước khi làm, khoanh những câu chắc chắn trước, câu nào phân vân để lại làm sau.
• Không bỏ trống câu nào — trắc nghiệm không trừ điểm câu sai.

Mùa thi năm nay căng hơn mọi năm vì lịch dày và thời tiết nóng. Các bạn nhớ giữ sức khỏe, ngủ đủ giấc trước ngày thi và đừng cố thức khuya nhồi bài vào đêm hôm trước — não mệt thì đọc đề cũng không vào. Chúc mọi người thi tốt!