Đề cương giữa kỳ 1 Lịch sử lớp 10 gồm những gì? Mình chia sẻ cách ôn sau khi vừa thi xong

Mình vừa trải qua bài kiểm tra giữa kỳ 1 môn Lịch sử lớp 10 tuần trước và thật ra kết quả không đến nỗi nào — nhưng không phải vì mình học giỏi, mà vì mình đã chuẩn bị đúng chỗ hơn so với hồi lớp 9. Nhiều bạn trong lớp mình hỏi là ôn kiểu gì, đề cương giữa kỳ 1 lịch sử lớp 10 thường tập trung vào phần nào — nên mình viết lại đây để chia sẻ, ai đang chuẩn bị thì tham khảo được luôn.

Phần kiến thức thường xuất hiện trong đề cương giữa kỳ 1

Lịch sử lớp 10 theo chương trình mới (GDPT 2018) khác khá nhiều so với chương trình cũ. Thay vì học theo trình tự thời gian từng nước, mình học theo chủ đề và chuyên đề, nên cách ôn cũng phải thay đổi theo. Đề cương giữa kỳ 1 lịch sử lớp 10 ở trường mình gồm các phần lớn sau:

• Lịch sử và Sử học — khái niệm lịch sử, vai trò của sử học, các nguồn sử liệu, phương pháp học lịch sử. Phần này lý thuyết nhiều nhưng hay ra câu hỏi nhận biết.
• Vai trò của Sử học — kết nối với thực tiễn, liên hệ đến việc bảo tồn di sản, giáo dục truyền thống. Thường ra câu vận dụng hoặc liên hệ bản thân.
• Một số nền văn minh thế giới thời cổ - trung đại — văn minh Ai Cập, Lưỡng Hà, Hy Lạp, La Mã, Trung Hoa, Ấn Độ. Đây là phần dài nhất và chiếm tỉ trọng lớn trong đề.
• Các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại — tùy trường, một số nơi đã đưa phần này vào phạm vi giữa kỳ, một số thì không. Nên hỏi lại giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên bộ môn cho chắc.

Lưu ý là mỗi trường sẽ có đề cương riêng tùy theo tiến độ dạy của giáo viên. Danh sách trên là dựa trên đề cương trường mình và một vài bạn ở trường khác mình hỏi thêm — chỉ mang tính tham khảo, không phải áp dụng được cho tất cả.

Trước khi thi — mình đã ôn như thế nào

Thật ra mình không ôn sớm lắm, khoảng hơn một tuần trước ngày kiểm tra mới bắt đầu ngồi vào. Sai lầm lớn nhất của mình hồi đầu năm lớp 10 là đọc sách giáo khoa từ đầu đến cuối y như ôn văn — xong không nhớ gì cả vì lịch sử lớp 10 chương trình mới thiên về phân tích và hiểu hơn là thuộc lòng.

Sau lần đó mình điều chỉnh lại cách học. Thay vì đọc hết, mình tập trung vào mấy bước sau:

1. Đọc lại đề cương do giáo viên phát — đây là kim chỉ nam, không có gì thay thế được. Giáo viên thường gạch chân những ý trọng tâm, mình bám vào đó trước.
2. Tóm tắt theo sơ đồ tư duy — đặc biệt hữu ích với phần văn minh cổ đại vì nhiều nền văn minh dễ lẫn với nhau. Mình vẽ riêng từng nền văn minh, ghi thành tựu nổi bật, thời gian tồn tại (khoảng, không ghi chính xác vì dễ nhớ sai), địa điểm.
3. Làm đề thi thử — mình tìm đề các năm trước trên mạng hoặc nhóm lớp chia sẻ, làm thử rồi đối chiếu với đáp án. Phần này giúp mình biết mình đang yếu chỗ nào.
4. Ôn lại những câu sai — thay vì làm thêm đề mới, mình dành thời gian đọc lại lý do mình sai ở câu nào. Cách này tiết kiệm thời gian hơn nhiều.

Trong phòng thi — chiến thuật làm bài

Đề giữa kỳ 1 lịch sử lớp 10 ở trường mình có dạng trắc nghiệm kết hợp tự luận. Phần trắc nghiệm mình làm nhanh trước, câu nào không chắc thì đánh dấu lại rồi quay lại sau — không ngồi nghĩ quá lâu một câu vì mất thời gian cho phần tự luận.

Phần tự luận thường có câu hỏi dạng phân tích hoặc so sánh, ví dụ so sánh đặc điểm của hai nền văn minh, hoặc giải thích tại sao sử học lại quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Mình không viết theo kiểu liệt kê dài dòng mà cố viết có luận điểm rõ ràng — mở đầu đặt vấn đề, thân bài phân tích, cuối chốt lại ý chính. Giáo viên chấm tự luận thường cho điểm cao hơn nếu thấy bạn hiểu chứ không chỉ chép lại sách.

Một điều mình rút ra: đừng bỏ câu tự luận dù không chắc. Viết được bao nhiêu thì viết, giáo viên vẫn có thể cho điểm thành phần. Để trắng một câu thì chắc chắn mất điểm.

Sau khi thi xong — nhìn lại để chuẩn bị tốt hơn cho cuối kỳ

Khi lấy lại bài, mình nhìn xem mình sai những chỗ nào và tại sao. Phần văn minh cổ đại mình hay nhầm giữa thành tựu của Hy Lạp và La Mã — hai nền văn minh này có nhiều điểm tương đồng nên dễ lộn. Lần sau mình sẽ dùng flashcard để phân biệt rõ hơn.

Môn Lịch sử lớp 10 theo chương trình mới thực ra không khó nếu hiểu đúng cách ôn. Đề cương giữa kỳ 1 lịch sử lớp 10 thường không quá rộng — vấn đề là nhiều bạn ôn theo kiểu thuộc vẹt rồi quên sạch sau khi ra khỏi phòng thi. Hiểu được bản chất của từng sự kiện, từng nền văn minh sẽ giúp ích hơn nhiều, kể cả cho kỳ thi cuối kỳ sau này.

Mọi người đang ôn tập đến đâu rồi? Trường các bạn có ra thêm phần nào ngoài những gì mình kể không? Mình muốn biết thêm để so sánh vì đề cương mỗi trường đôi khi khác nhau khá nhiều.