Đề cương giữa kỳ 1 Địa lý 10 gồm những gì? Mình tổng hợp giúp cả lớp luôn!

Tuần này lớp mình bắt đầu xôn xao chuyện giữa kỳ rồi, thầy cô thông báo lịch kiểm tra sắp đến mà đứa nào cũng hỏi nhau ôn cái gì, ôn từ đâu. Mình ngồi gom lại hết các phần đã học từ đầu năm, tự làm một bản tổng hợp để ôn, thấy cũng khá đủ nên đăng lên đây cho cả lớp tham khảo luôn. Nếu ai có bổ sung thêm thì comment xuống dưới nhé, mình sẽ cập nhật.

Phạm vi đề cương giữa kỳ 1 Địa lý 10 thường bao gồm những phần nào?

Theo chương trình sách giáo khoa Địa lý 10 (bộ Kết nối tri thức và cả bộ Chân trời sáng tạo), phần học kỳ 1 mở đầu bằng các kiến thức về Trái Đất trong hệ Mặt Trời, rồi đi vào các quyển tự nhiên. Giữa kỳ thường rơi vào khoảng hết chương Thạch quyển hoặc đầu Khí quyển tùy từng trường dạy tới đâu. Mình liệt kê theo cấu trúc mình đang học, các bạn đối chiếu với vở của mình để chỉnh lại cho khớp nhé.

Phần 1 — Trái Đất trong hệ Mặt Trời và các chuyển động của Trái Đất

Đây là phần mở đầu nhưng ra đề khá nhiều, đặc biệt là phần hệ quả chuyển động. Mình thấy nhiều bạn hay bị nhầm giữa hệ quả của chuyển động tự quay và chuyển động quanh Mặt Trời, nên cần phân biệt rõ.

• Vị trí Trái Đất trong hệ Mặt Trời, hình dạng và kích thước
• Chuyển động tự quay quanh trục: hướng, chu kỳ, hệ quả (sự luân phiên ngày đêm, giờ giấc, lực Cô-ri-ô-lít)
• Chuyển động quanh Mặt Trời: quỹ đạo, góc nghiêng trục, hệ quả (các mùa trong năm, các vành đai nhiệt, hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo vĩ độ)

Phần lực Cô-ri-ô-lít nhiều bạn hay bỏ qua vì nghĩ không quan trọng, thực ra hay ra câu hỏi lắm — nhất là hỏi hướng lệch ở bán cầu Bắc và Nam là hướng nào.

Phần 2 — Thạch quyển, nội lực và ngoại lực

Phần này dài và có nhiều khái niệm cần phân biệt. Cấu trúc bên trong Trái Đất, thuyết kiến tạo mảng, rồi đến tác động của nội lực và ngoại lực lên địa hình — nghe có vẻ nhiều nhưng nếu hiểu theo chuỗi logic thì nhớ khá dễ.

• Cấu trúc bên trong Trái Đất: vỏ, manti, nhân — đặc điểm từng lớp
• Thuyết kiến tạo mảng: các mảng lớn, ranh giới hội tụ và tách giãn, hậu quả (núi lửa, động đất, hình thành núi)
• Nội lực: vận động theo phương thẳng đứng, vận động theo phương nằm ngang (uốn nếp, đứt gãy)
• Ngoại lực: phong hóa lý học, hóa học, sinh học; quá trình bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ
• Một số dạng địa hình đặc trưng: địa hình cacxtơ, địa hình băng hà, đồng bằng bồi tụ...

Mình bị mất điểm phần ngoại lực ở bài kiểm tra 15 phút vì không phân biệt được phong hóa lý học và bóc mòn — hai cái này khác nhau hoàn toàn nhưng đọc nhanh dễ lẫn lắm. Ai đang ôn thì chú ý điểm này.

Chiến lược ôn tập đề cương giữa kỳ 1 Địa lý 10 sao cho hiệu quả?

Địa lý 10 khác với Địa lý cấp 2 ở chỗ kiến thức mang tính giải thích cơ chế nhiều hơn, không phải chỉ học thuộc lòng tên địa danh hay số liệu. Nên cách ôn mình thấy hiệu quả nhất là hiểu nguyên nhân — kết quả, chứ không cố nhồi nhét từng dòng sách.

Cụ thể mình làm như này:

1. Vẽ sơ đồ tư duy từng chương — ghi lại các ý chính bằng tay, không copy từ mạng vì tự viết ra mới nhớ được.
2. Tự đặt câu hỏi tại sao — ví dụ: tại sao bán cầu Bắc có mùa hè vào tháng 6 còn bán cầu Nam lại là mùa đông? Nếu giải thích được mạch lạc là hiểu thật sự rồi.
3. Luyện đề cũ — tìm đề giữa kỳ 1 Địa lý 10 của các năm trước (có thể hỏi thầy cô hoặc tìm trên các diễn đàn học tập), làm thử rồi soi lại phần nào hay sai.
4. Ôn phần bản đồ và biểu đồ — phần này không ít trường ra vào đề giữa kỳ dưới dạng câu hỏi nhận biết ký hiệu hoặc đọc biểu đồ nhiệt độ — lượng mưa.

Một điều mình muốn nhắc thêm là đừng để đến sát ngày thi mới ôn dồn. Địa lý 10 phần tự nhiên có nhiều cơ chế cần thời gian ngấm, đọc một lần chưa hiểu ngay đâu. Mình bắt đầu ôn từ hai tuần trước và vẫn thấy hơi gấp, nên ai chưa bắt đầu thì nên bắt tay vào sớm.

Bạn nào trường học theo bộ sách khác hoặc thầy cô dạy tới phần Khí quyển rồi thì comment thêm nhé, mình sẽ bổ sung vào bài cho đủ. Cùng nhau ôn tốt kỳ này!