Chương trình Mỹ thuật tiểu học năm học 2026-2027: Phụ huynh và giáo viên cần biết gì ngay từ đầu năm?

Năm học mới bắt đầu, khai giảng 5/9 vừa qua xong là cả nhà lại tất bật chuẩn bị sách vở, dụng cụ học tập. Với môn Mỹ thuật, nhiều phụ huynh vẫn còn khá mơ hồ — không biết con cần chuẩn bị màu gì, giấy gì, hay chương trình lớp 1 đến lớp 5 học những chủ đề nào. Mình có con đang học lớp 3 và từng dạy hỗ trợ mỹ thuật cho một trường tiểu học gần nhà mấy năm trước, nên xin chia sẻ lại những gì mình biết để các bạn tham khảo cho năm học 2026-2027 này.

Chương trình Mỹ thuật tiểu học năm học 2026-2027 được xây dựng theo hướng nào?

Từ khi Chương trình GDPT 2018 triển khai xuống tiểu học, môn Mỹ thuật không còn chỉ là "vẽ theo mẫu rồi tô màu" như trước nữa. Chương trình mỹ thuật tiểu học năm học 2026-2027 tiếp tục theo hướng phát triển năng lực thẩm mỹ và sáng tạo của học sinh, chia thành các mạch nội dung lớn xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 5. Cụ thể gồm bốn mạch chính:

• Mỹ thuật tạo hình: Vẽ, nặn, xé dán, in ấn — những hoạt động tạo ra sản phẩm trực tiếp bằng tay.
• Mỹ thuật ứng dụng: Thiết kế đồ vật, trang trí, làm đồ thủ công có chức năng sử dụng trong cuộc sống.
• Lý luận và lịch sử mỹ thuật: Tìm hiểu về các tác phẩm, tác giả, phong cách nghệ thuật — phần này thường lồng ghép nhẹ nhàng, không học thuộc lý thuyết cứng.
• Mỹ thuật và cuộc sống: Kết nối nghệ thuật với đời thực, thiên nhiên, văn hóa địa phương.

Điểm khác biệt rõ nhất so với chương trình cũ là giáo viên được khuyến khích linh hoạt trong cách tiếp cận. Cùng một chủ đề "phong cảnh quê hương" nhưng lớp này có thể vẽ màu nước, lớp khác có thể xé giấy dán hoặc dùng sáp màu — miễn sao học sinh được trải nghiệm và cảm nhận. Vì vậy, dụng cụ mỹ thuật cần chuẩn bị đa dạng hơn một chút.

Từng khối lớp học những gì — và phụ huynh nên để ý điều gì?

Mình sẽ nói sơ qua theo từng cấp độ để các bạn hình dung, vì thực tế sách giáo khoa từng bộ (Cánh Diều, Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo) có thể sắp xếp chủ đề khác nhau đôi chút:

Lớp 1 và lớp 2

Đây là giai đoạn làm quen. Các bé học nhận biết màu sắc cơ bản, hình khối đơn giản (tròn, vuông, tam giác), tập cầm bút, cầm cọ đúng cách. Các bài vẽ thường xoay quanh chủ đề gần gũi như đồ vật trong nhà, con vật, cây cối, khuôn mặt người thân. Phụ huynh đừng kỳ vọng bài vẽ phải "giống thật" — ở độ tuổi này, sự tự do trong nét vẽ mới là điều cần giữ. Nhiều ba mẹ vô tình làm con mất tự tin khi sửa bài quá nhiều hoặc vẽ hộ con.

Lớp 3 và lớp 4

Các bé bắt đầu học về phối màu, hiểu màu nóng — màu lạnh, tương phản màu sắc. Chủ đề mở rộng hơn: phong cảnh, lễ hội, con người trong sinh hoạt, trang trí đường diềm, trang trí hình vuông tròn... Ở giai đoạn này, học sinh cũng bắt đầu tiếp xúc với các hình thức nghệ thuật khác nhau như in ấn (dùng lá cây, xốp, củ quả để tạo hoa văn), nặn đất sét hoặc đất nặn màu. Với lớp 4, một số bộ sách bắt đầu đưa vào bài "xem tranh" — tức là học sinh nhìn tranh và nói cảm nhận của mình bằng lời, không cần vẽ lại.

Lớp 5

Lớp cuối tiểu học có phần nặng hơn về ý tưởng. Học sinh được khuyến khích chọn chủ đề mình yêu thích, thực hiện theo phong cách riêng. Một số chủ đề thường gặp: di tích lịch sử, truyền thống dân tộc, ước mơ nghề nghiệp, bảo vệ môi trường. Giáo viên cũng có thể tổ chức mini triển lãm cuối học kỳ để các em trưng bày tác phẩm — điều này rất có giá trị với sự tự tin của trẻ.

Chuẩn bị dụng cụ và tâm thế đúng từ đầu năm

Phần này mình thấy nhiều gia đình còn lúng túng. Danh sách dưới đây là những thứ mình thường gợi ý cho phụ huynh — tuy nhiên nên hỏi thêm giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên mỹ thuật của lớp vì mỗi trường có thể yêu cầu khác nhau:

• Bộ màu sáp (12 hoặc 24 màu) — ưu tiên loại không độc, dành cho trẻ em
• Màu nước hoặc màu gouache (từ lớp 3 trở lên thường dùng nhiều hơn)
• Cọ vẽ — nên có ít nhất 2 cỡ: cọ nhỏ và cọ to
• Giấy vẽ A4 hoặc A3 (loại hơi dày, không dùng giấy trắng thông thường)
• Bút chì, tẩy, thước kẻ
• Đất nặn màu (lớp 1-3 hay dùng)
• Kéo đầu tròn và hồ dán (cho các bài xé dán, thủ công)

Một điều mình muốn nhắn với các phụ huynh: môn Mỹ thuật trong chương trình mỹ thuật tiểu học năm học 2026-2027 không có áp lực thi cử như Toán hay Tiếng Việt, nhưng đừng vì vậy mà xem nhẹ. Đây là giờ học hiếm hoi mà trẻ được tự do thể hiện, được sai, được thử và được vui. Nếu ba mẹ quan tâm một chút — hỏi con hôm nay vẽ gì, thấy màu đó đẹp không, thích nhân vật nào nhất — đã là đủ để con thêm yêu môn học này rồi.

Còn với các thầy cô mới bắt đầu năm học, mình nghĩ giai đoạn tháng 9 này nên dành một buổi đầu để cho học sinh tự giới thiệu bản thân qua một bức vẽ tự do — không cần chủ đề, không chấm điểm. Cách đó giúp mình đánh giá được năng lực, tính cách từng em rất nhanh, lại tạo không khí thoải mái cho cả lớp ngay từ đầu.

Mọi người có thêm kinh nghiệm gì về chuẩn bị cho môn Mỹ thuật đầu năm thì chia sẻ bên dưới nhé, mình rất muốn học hỏi thêm!