Chương trình Lịch sử 8 có gì? Tổng quan để chuẩn bị trước năm học mới

Hè này con mình vừa thi xong lớp 7, đang chờ điểm thì mình tranh thủ ngồi xem qua chương trình lịch sử 8 để định hướng cho con học trước. Thấy khá nhiều phụ huynh hỏi về chủ đề này nên mình chia sẻ lại những gì mình tìm hiểu được — hy vọng giúp ích cho các bạn chuẩn bị vào lớp 8.

Chương trình Lịch sử 8 xoay quanh những gì?

Theo chương trình hiện hành (SGK mới theo CTGDPT 2018), chương trình lịch sử 8 được chia thành hai mảng lớn: lịch sử thế giới cận đại và lịch sử Việt Nam từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX. Hai mảng này bổ trợ cho nhau khá tốt — học thế giới trước để hiểu bối cảnh, rồi nhìn lại Việt Nam sẽ thấy rõ hơn tại sao dân tộc mình trải qua những biến cố đó.

Cụ thể, phần lịch sử thế giới gồm các chủ đề như: cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc Mỹ, sự hình thành chủ nghĩa tư bản, phong trào công nhân và chủ nghĩa xã hội khoa học, các cuộc chiến tranh thế giới, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thời cận đại. Phần lịch sử Việt Nam tập trung vào giai đoạn Pháp xâm lược, quá trình người Việt kháng chiến chống thực dân, và những chuyển biến kinh tế — xã hội — văn hóa dưới ách đô hộ.

Những chủ đề con cần nắm chắc trước

Qua trao đổi với cô giáo dạy sử của con và tham khảo một số diễn đàn, mình thấy có vài chủ đề mà học sinh lớp 8 thường bị hổng kiến thức hoặc nhầm lẫn nhiều nhất:

• Cách mạng tư sản Pháp và Cách mạng Mỹ — dễ nhầm nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa của hai cuộc cách mạng này
• Phong trào Cần Vương — nhiều em không phân biệt được các giai đoạn và nhân vật lãnh đạo
• Chiến tranh thế giới thứ nhất — cần hiểu cả nguyên nhân sâu xa lẫn duyên cớ trực tiếp
• Chính sách khai thác thuộc địa của Pháp — chủ đề này liên quan chặt chẽ đến phần kinh tế — xã hội Việt Nam, rất hay ra đề

Mình cho con đọc trước phần mục lục sách giáo khoa, đọc phần tóm tắt cuối mỗi bài, rồi xem thêm một số video giải thích trên mạng. Không cần học thuộc lòng ngay, chỉ cần hình dung được mạch thời gian là đã có lợi thế lớn khi vào năm học.

Mẹo nhỏ khi ôn trước chương trình lịch sử 8

Lịch sử không phải môn cứ đọc nhiều là nhớ. Con mình học theo kiểu vẽ sơ đồ thời gian trên giấy A3, mỗi sự kiện lớn ghi một ô nhỏ, rồi dùng màu khác nhau cho lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam. Cách này giúp con nhìn thấy toàn cảnh chương trình lịch sử 8 ngay từ đầu, thay vì học từng bài rời rạc mà không thấy mối liên hệ.

Một điều nữa là đừng bỏ qua phần câu hỏi cuối bài trong SGK — những câu đó thường chính là dạng đề mà thầy cô ra kiểm tra. Luyện trả lời những câu đó bằng lời của mình (không chép nguyên văn sách) sẽ giúp nhớ lâu hơn nhiều.

Nếu bạn nào đã học qua lớp 8 rồi, hoặc thầy cô nào có kinh nghiệm dạy môn này, mình rất muốn nghe thêm xem các chủ đề nào trong chương trình thường được chú trọng hơn khi thi học kỳ. Để mình còn định hướng cho con chuẩn bị đúng hướng!